به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن (ایکنا) تبیان نوشت: صورت را زیبا، خلق را نیکو، انسان را خوشبو می‌کند، رزق را زیاد، قرض را ادا، اندوه را برطرف و چشم را جلا می‌دهد. (بحار الأنوار، ج ۸۷، ص ۱۵۳) وسیله‌ای است برای خوشنودی خدا، دوستی ملائکه، بدن را آرامش می‌دهد و شیطان را خشمگین می‌کند، چراغ و فرش قبر، جواب (دو فرشته) نکیر و منکر می‌باشد، مونس انسان در قیامت، تاجی بر سرش و لباسی بر بدنش، نور پیش رویش، حائل بین او و آتش دوزخ خواهد بود، وسیله سنگین شدن میزان اعمال، حکم عبور بر صراط و کلید بهشت می‌باشد.(بحارالانوار، ج ۸۷، ص ۱۶۱)
هدیه ویژه و مخفی خداوند، برای چه کسانی است؟
این‌همه پاداش به سبب کدام عمل است که هم دنیا را تأمین می‌کند و رزق و روزی را زیاد می‌کند و هم آخرت را و از همه مهم‌تر اینکه خداوند بیان می‌کند برای چنین کسی پاداشی مخفی کرده‌ام که هیچ‌کسی نمی‌داند و باعث روشنی چشم می‌گردد. چه کسی، چه ویژگی که حتی خداوند پاداش وی را مخفی نگه می‌دارد.
در حديثی از امام صادق علیه‌السلام می‌خوانیم: ما من حسنة الا و لها ثواب مبين فی القرآن، الا صلاة الليل، فان اللَّه عز اسمه لم يبين ثوابها لعظم خطرها، قال: فَلا تَعْلَمُ نَفْسٌ ما أُخْفِيَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْيُنٍ " هيچ عمل نيكی نيست مگر اينكه ثواب روشنی در قرآن برای آن بيان شده، مگر نماز شب كه خداوند بزرگ ثواب آن را روشن نساخته به خاطر اهميت آن، لذا فرموده است هیچ‌کس نمی‌داند چه ثواب‌هایی كه مايه روشنايی چشمان است برای آن‌ها نهفته شده است. (مجمع‌البیان)
خداوند در قرآن سوره مبارکه سجده می‌فرمایند: إِنَّمَا يُؤْمِنُ بِايَاتِنَا الَّذِينَ إِذَا ذُكِّرُواْ بهَا خَرُّواْ سُجَّدًا وَ سَبَّحُواْ بحِمْدِ رَبِّهِمْ وَ هُمْ لَا يَسْتَكْبرِونَ (۱۵) تَتَجَافی‏ جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضَاجِعِ يَدْعُونَ رَبهُّمْ خَوْفًا وَ طَمَعًا وَ مِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنفِقُونَ (۱۶) فَلَا تَعْلَمُ نَفْسٌ مَّا أُخْفِی لهَم مِّن قُرَّةِ أَعْينُ‏ جَزَاءَ بِمَا كاَنُواْ يَعْمَلُونَ (۱۷) تنها كسانی به آيات ما می‌گروند كه چون آن [آيات‏] را به ايشان يادآوری كنند، سجده‏ كنان به روی درمی‌افتند و به ستايش پروردگارشان تسبيح می‌گویند و آنان بزرگی نمی‌فروشند. (۱۵) پهلوهايشان از خوابگاه‌ها جدا می‌گردد [و] پروردگارشان را از روی بيم و طمع می‌خوانند و از آنچه روزی‌شان داده‌ایم انفاق می‌کنند. (۱۶) هیچ‌کس نمی‌داند چه چيز از آنچه روشنی‏ بخش ديدگان است به [پاداش‏] آنچه انجام می‌دادند برای آنان پنهان شده است. (۱۷)
خصوصیات مؤمنین
این آیات خصوصیات مؤمنین را بیان می‌کند: سجده، تسبیح، حمد، خضوع و خشوع، انفاق، سپس به اوصاف ديگر آن‌ها اشاره كرده می‌گوید: «پهلوهايشان از بسترها در دل شب دور می‌شود بپا می‌خیزند و رو به درگاه خدا می‌آورند و به راز و نياز با او می‌پردازند (تَتَجافی‏ جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضاجِعِ)».
تتجافی " از ماده " جفا " در اصل به معنی برداشتن و دور ساختن است. "جنوب " جمع "جنب " به معنی پهلو است و "مضاجع " جمع "مضجع " به معنی بستر است و دور شدن پهلو از بستر كنايه از برخاستن از خواب و پرداختن به عبادت پروردگار در دل شب است. آن‌ها به هنگامی‌که چشم غافلان در خواب است مقداری از شب را بيدار می‌شوند و در آن هنگام كه برنامه‌های عادی زندگی تعطيل است و مشغله‌های فكری به حداقل می‌رسد و آرامش و خاموشی همه‌جا را گرفته با تمام وجودشان رو به درگاه معبود می‌آورند و سر بر آستان معشوق می‌سایند و آنچه در دل دارند با او در ميان می‌گذارند، با ياد او زنده‌اند و پيمانه قلب خود را از مهر او لبريز و سرشار دارند. (تفسير نمونه، ج‏۱۷، ص: ۱۴۸)
سپس در آيه بعد به پاداش عظيم و مهم مؤمنان راستين پرداخته، با تعبير جالبی كه حكايت از اهميت فوق‌العاده پاداش آنان می‌کند می‌فرماید: "هیچ‌کس نمی‌داند چه پاداش‌های مهمی كه مايه روشنی چشم‌ها می‌گردد برای آن‌ها نهفته شده است "! (فَلا تَعْلَمُ نَفْسٌ ما أُخْفِيَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْيُنٍ) اين پاداش فوق‌العاده عظيم " جزای بر اعمالی است كه انجام می‌دادند " (جَزاءً بِما كانُوا يَعْمَلُونَ)
تعبير به " هیچ‌کس نمی‌داند " و نيز تعبير به " قُرَّةِ أَعْيُنٍ " (آنچه مايه روشنی چشم‌ها است) بيانگر عظمت بی‌حساب اين مواهب و پاداش‌ها است، مخصوصاً با توجه به اينكه "نفس " به‌صورت نكره در سياق نفی آمده و به معنی عموم است و همه نفوس را شامل می‌گردد حتی فرشتگان مقرب خدا و اوليای پروردگار.
این آیات خصوصیات مؤمنین را بیان می‌کند: سجده، تسبیح، حمد، خضوع و خشوع، انفاق، سپس به اوصاف ديگر آن‌ها اشاره كرده می‌گوید: «پهلوهايشان از بسترها در دل شب دور می‌شود بپا می‌خیزند و رو به درگاه خدا می‌آورند و به راز و نياز با او می‌پردازند (تَتَجافی‏ جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضاجِعِ)».
تعبير به " قرة اعين " در لغت عرب به معنی چيزی است كه مايه خنك شدن چشم انسان می‌گردد، يعنی اشك شوق را از ديدگانش جاری می‌سازد و اين كنايه لطيفی است از نهايت خوشحالی.
در حديثی از امام صادق علیه‌السلام می‌خوانیم: ما من حسنة الا و لها ثواب مبين فی القرآن، الا صلاة الليل، فان اللَّه عز اسمه لم يبين ثوابها لعظم خطرها، قال: فَلا تَعْلَمُ نَفْسٌ ما أُخْفِيَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْيُنٍ " هيچ عمل نيكی نيست مگر اينكه ثواب روشنی در قرآن برای آن بيان شده، مگر نماز شب كه خداوند بزرگ ثواب آن را روشن نساخته به خاطر اهميت آن، لذا فرموده است هیچ‌کس نمی‌داند چه ثواب‌هایی كه مايه روشنايی چشمان است برای آن‌ها نهفته شده است. (مجمع‌البیان)
درست است نماز شب یازده رکعت است که هشت رکعت آن (چهار نماز دو رکعتی) به نیت نافله شب خوانده می‌شود مانند نماز صبح و بعد از آن دو رکعت به نیت نماز شفع می‌خواند و در آخر هم یک رکعت به نام نماز وتر بجا می‌آورد. چه خوب است که اگر فرصت نمی‌کنیم تنها نماز شفع و وتر را بخوانیم تا از این فیض بزرگ محروم نباشیم.
منابع:
قرآن کریم
تفسیر نمونه
مجمع‌البیان
بحارالانوار

این مطلب را به اشتراک بگذارید :