پاسخ: انجام عبادات مستحبي مخصوصاً اگر براي اولين بار و يا به شكل طولاني باشد در صورتيكه همراه با آمادگي قبلي و رعايت دقيق شرائط آن نباشد براي هر كسي ملال آور و خسته كننده خواهد بو د، در مورد خواندن نماز شب، توصيه بزرگان علم اخلاق اين است كه كسي كه براي مدتي نماز شب نخوانده يا براي اولين بار قصد خواندن نماز شب را دارد بايد چند شبي را فقط با خواندن يك ركعت نماز وتر ، آن هم بدون مستحباتش كه در قنوت آن وارد شده است، شروع كند (يك دقيقه اگر پس از چند نوبت خواندن اين يك ركعت نماز را حال توجهي و علاقه پيدا كرد، مي تواند دو ركعت نماز شفع را نيز به آن اضافه كند و هرشخصي كه آمادگي خواندن نماز شب را داشت فقط به خواندن همين سه ركعت (دو ركعت نماز شفع يك ركعت نماز وتر بدون خواندن مستحبات( قنوت ) اكتفاء نمايد ( بمدت سه الي چهار دقيقه ) ، اگر مدتي به همين شكل ، نماز شب را ادامه داد و كم كم حال و علاقه اي به خواندن ركعات بيشتر پيدا نمود مي تواند در بعضي از شبها هشت ركعت ديگر را نيز ضميمه نمايد و يازده ركعت نماز شب را بدون خواند مستحباتش انجام دهد بعد از مدتي كه از خواندن اين نماز گذشت و آمادگي بيشتري پيدا نمود مي تواند در يك شب جمعه يا يك شب با فضيلتي بعضي از مسيتحبات قنوت مثل هفتاد مرتبه استغفرا... ربي و اتوب اليه را در قنوت نماز وتر بخواند ، انوقت خواهيد ديد كه نماز شب چقدر لذت بخش و شور آفرين است ، بنا بر اين سعي نمائيد در وقت انجام عبادات مستحبّي و از جمله نماز شب ، به هر مقدار كه حال و آمادگي داريد به آن عبادت بپردازيد و لازم نيست آن عبادت را بطور كامل و هر شب انجام بدهيد شما مي توانيد در بعضي از شبها كه آمادگي كمتري داريد فقط به يك ركعت نماز وتر يا دو ركعت نماز شفع و يك ركعت نماز وتر بسنده كنيد تا به مرور آمادگي روحي و معنوي شما زيادتر گردد. براي اطلااع بيشتر شما به اطلاع مي رسانيم كه عواملى كه مى‏تواند عبادت و و زيارات را براى انسان لذت بخش كند چند چيز است:

الف) قبل از عبادت انسان خود را مستعد و مهيا سازد؛ يعنى، قدرى به خود تلقين كند من در صدد نيايش و نماز هستم و سعى كند افكار متفرق را از ذهنش دور كند.

ب) حتى الامكان در بهترين وقت عبادت كند؛ مثلاً، با كسالت - خستگى و خواب آلودگى - وارد نماز نشود. «لاتقربوا الصلوة و انتم كسالى».

ج) در محيط پر سر و صدا و آشوب به مناجات نايستد، بلكه محيط آرام و با فراغتى را انتخاب كند.

د) در حين زيارت مصمّم بر مراقبت باشد و اگر احياناً افكار ديگرى به او هجوم آورد، همين كه متوجه شد، سعى كند خود را از دام آن افكار برهاند.

يكى از عواملى كه باعث صفاى دل و زدون حالت قساوت مى‏شود همين دعاها و نيايش‏ها و نمازهاى سازنده است. البته اگر با شرائط ويژه‏اش ادا گردد. 1ـ يعنى در وقت نشاط، 2ـ با توجه كامل به خدا،

3ـ در محيطى با فراغت و دور از سر و صدا و جنجال، 4ـ گريه از خوف خدا و اهوال قيامت عامل ديگرى است كه در صفاى دل مؤثر است، 5- نشست و برخاست با علماء و شخصيت‏هاى بر جسته و وزينى كه خود مظهر صفا و تقوا هستند. همچنين تلاوت قرآن با توجه به آيات الهى نيز مؤثر است، 6- و نيز عامل ديگر طلب صفاى دل از خداست. در اين زمينه بسيار به جا است كه شما نيز با امام سجاد(ع) هم نوا گشته و مناجات شاكين را بخوانيد (مفاتيح الجنان، مناجات خمسه عشر).

انسان حالات گوناگونى دارد. در نهج‏البلاغه از اميرالمؤمنين(ع) نقل شده: «ان للقلوب شهوه واقبالا و ادبارا» بنابراين قلب انسان گاه اقبال به خدا و معنويات دارد و گاه پشت مى‏كند. در اين رابطه فرموده‏اند: در هنگام اقبال دل به مستحبات و مندوبات بپردازيد و در صورت ادبار به واجبات اكتفا كنيد. البته هر قدر انسان مجاهده نفس بيشترى كند و با خدا و قرآن و اهل‏بيت(ع) انس بيشترى گرفته و دل از هواهاى نفسانى تخليه كند به تدريج اقبالش بيشتر شده و به صورت ملكه راسخه در مى‏آيد. آن گاه است كه در همه حالات به ياد خدا و متوجه اوست و هيچ چيز نمى‏تواند او را از محبوب حقيقى باز دارد. اين همان حالتى است كه ازآن تعبير به «نماز دائم» شده است