پاسخ: زنده نگه داشتن و فرهنگ سازي ارزش هاي اسلامي در جامعه و نهادينه كردن آن ارزشها از مهم ترين آثار نماز مي باشد كه در اينجا به تعدادي از آنها اشاره مي نمائيم.
الف – نهادينه كردن تعليم و تعلم در جامعه
نمازگزار اگر بخواهد نمازش صحيح باشد بايد يک سري آموزش هايي را ببيند، آموزش کلمات عربي قرآن، آموزش احکام، آمورش قبله، آموزش تطهير و غسل و وضو، آموزش شرايط نماز، مقدمات آن و...چون نماز با تفکر و تعميق و علم بهتر از نماز بدون تفکر وتعميق است، پس نماز باعث گرايش به علم و علم آموزي مي شود.
ب – محو كردن تبعيض هاي نابجا
در نماز جماعت امام جماعت براى همه مردم به طور يكسان امام است، نه براى گروه خاص. فقير و غنى و زشت و زيبا در كنار هم قرار مى گيرند، امتيازات پوچ با نماز جماعت از جامعه حذف شود، حتي اگر امام در نماز اشتباه كرد مردم به او هشدار مى دهند.
ج – نهادينه كردن توجه به تمامي اقشار جامعه
در نماز جماعت يكي از وظايف امام مراعات ضعيف ترين مردم است بگونه اي كه نبايد نماز را بيش از حد طول ندهد و اين خود درسى است كه مسئولين بايد در برنامه ريزى ها و حركت ها توجّه به همه اقشار داشته باشند.
د - نماز و اطلاع رسانى
امروزه در دنيا دولت ها با صرف بودجه هاى سرسام آورى براى امر اطلاع رسانى به جامعه كوشش مى كنند.
در اسلام طرح نماز آنهم با حضور مردم در صحنه بصورت جماعت و جمعه، در خانه خدا، بهترين فرصت براى آشنايى مردم با يكديگر و آشنايى با توطئه هاى دشمنان و پيش بينى راه حل ها براى خنثى كردن آن و شنيدن آخرين اخبار و گرفتن تحليل درست از زبان امام جماعت و جمعه با سواد و با تقوى مي باشد.
هـ – نهادينه كردن مرز بندي بين دوست و دشمن
يكي از دستورات اكيد قرآن پرهيز از دوستي نمازگزاران با كسانى است كه نماز را به بازى مى گيرند.
در اين خصوص نقل شده دو نفر از مشركان به نام رفاعه و سويد اظهار اسلام كردند، ولى جزء منافقان شدند. بعضى از مسلمانان با آنها رفت و آمد داشتند. آيه نازل شد:
« يا ايها الذين آمنوا لاتتخذوا الذين اتخذوا دينكم هزوا ولعبا... اولياء... اذا ناديتم الى الصلوة اتخذوها هزوا و لعبا» ؛« اى مؤ منين ! كسانى كه دين شما را به بازى گرفته اند، دوست خود قرار ندهيد، آنان كه چون شما نداى نماز (اذان ) سر مى دهيد آن را به بازى مى گيرند.»
در اين دو آيه، ابتدا مى فرمايد: آنان دين شما را به بازى مى گيرند. سپس مى فرمايد: آنان اذان را به بازى مى گيرند.
و – نهادينه كردن فرهنگ وادب:
اينکه در نماز سفارش شده که در نماز با ادب باشيم،دست ها روي ران ها،بدن آرام،نگاه ها پايين وبه محل سجده، داشتن لباس تميز و...مجموعه اين دستورالعمل ها روحيه ادب وفرهنگ را در انسان تقويت مي کند،آن هم ادبي براساس ارزش هايي چون شناخت ومحبت،تواضع وادب.
ز- فراهم آورنده محيطى پاك و دينى
نماز علاوه بر شرايط صحت شرايط قبول، يا به تعبير ديگر شرايط کمال دارد که رعايت آن ها نيز يک عامل مؤثر ديگر براي ترک بسياري از گناهان است. در کتب فقهي و منابع حديث، امور زيادي به عنوان موانع قبول نماز ذکر شده است از جمله مسئله شرب خمر است که در روايات آمده:« نماز شرابخوار تا چهل روز مقبول نخواهد شد مگر اين که توبه کند» و در روايات متعددي مي خوانيم: از جمله کساني که نماز آن ها قبول نخواهد شد پيشواي ستمگر است و در بعضي از روايات ديگر تصريح شده است که نماز کسي که زکات نمي پردازد قبول نخواهد شد ، و همچنين روايات ديگري که مي گويد: خوردن غذاي حرام و... از موانع قبول نماز است، پيدا است که فراهم کردن تمامي شرايط قبولي نماز تا چه حد در ترويج فرهنگ ديني در جامعه و آماده شدن محيطى پاك و دينى سازنده است !