■ چرا در سلام اول نماز، صراحتاً به پیامبر(ص) سلام می دهیم، اما سلام صریح بر ائمه اطهار(ع) در اجزاء نماز وجود ندارد؟
پاسخ: 1. چگونگی نماز باید طبق آنچه که در روایات معتبر و رسالههای توضیح المسائل بیان شده است، انجام شود و هرگونه اضافه عبارت و الفاظ در نماز جایز نیست. چرا که دستورهاى دینى که از جانب خداوند متعال معیّن شده، تعبدى است.[1] و نظر به اینکه ائمه اطهار(ع) چنین کاری انجام نمیدادند، این کار صحیح نیست. و وظیفه ما در این گونه موارد تبعیّت از دستورات آن بزرگواران است.
2. اگرچه به طور صریح نباید نام ائمه اطهار(ع) را در سلام نماز آورد، اما بنا بر فتوای فقها؛ نمازگزار در سلام آخر این چند دسته افراد را قصد کرده و در ذهن خود خطور میدهد: پیامبران، ملائکه و ائمه اطهار(ع) و اگر در نماز جماعت باشد علاوه بر آن سه دسته، مأمومین در سلام کلی پایانی خود، امام جماعت را نیز در نظر گرفته و امام هم، مأمومین را قصد میکند.[2] در این صورت، نام امام حسین(ع) نیز به طور ضمنی قصد شده است.
در نهایت، بیان این نکته نیز ضروری است که قصد کردن و خطور افراد یاد شده در ذهن، امر واجبی در نماز نمیباشد.
[1]. ر.ک: «امور تعبدی و شرایط و دلیل آن»، سؤال 7446؛ «فلسفه و حکمت احکام فقهی»، سؤال 8593.
[2]. ر.ک: شیخ انصاری، مرتضی، کتاب الصلاة، ج 2، ص 116، کنگره جهانی بزرگداشت شیخ اعظم انصاری، قم، چاپ اول، 1415ق؛ طباطبایی یزدی، سید محمد کاظم، العروة الوثقی (المحشّٰی)، گردآورنده: محسنی سبزواری، احمد، ج 2، ص 598 – 599، دفتر انتشارات اسلامی، قم، چاپ اول، 1419ق.
■ چه کار کنیم که در نماز حضور قلب داشته باشیم؟
برای حضور قلب در نماز کارهای فراوانی می توان انجام داد که به تعدادی از آنها اشاره می کنیم:
نکته اول: در رابطه با حضور قلب در نماز باید عوامل حواس پرتی را از خودمان دور کنیم که خود این عوامل گاهی می تواند درونی باشد و گاهی بیرونی باشد
درونی مثل: ...
■ دوستي دارم كه نماز را ترك كرده. او در توجيه كارش مي گويد حديثي از اميرالمؤمنين علي(ع) داريم كه فرموده:«اگر يک لحظه حضور قلب در نماز نداشته باشم، نماز نمي خوانم.» مي خواستم سوال کنم، آيا در کتب روايي معتبر ما چنين حديثي نقل شده است؟
اولا: پس از بررسي منابع روايي به چنين روايتي دست نيافتيم و اين جمله نه تنها از حضرت علي ( عليه السلام ) بلكه از هيچيك از معصومين (عليهم السلام ) نقل نگرديده است.
ثانيا: يكي از صفات معصومين ( عليهم السلام ) همان عصمت آنها از خطا، اشتباه، نسيان و دوري ...
■ آیا استفاده از دو مهر برای سجده کردن صحیح است؟
محل سجده نمازگزار نباید از محل زانوهایش بیش از چهار انگشت بسته پائین تر یا بلندتر باشد...[1]. بنابراین در صورتی که ارتفاع دو مهر بیش از چهار انگشت بسته نباشد می توان بر آن سجده نمود. و تغییر ارتفاع مکان سجده در نماز نیز اشکالی ندارد.
[1] . ...