■ آیا اینکه گفته میشود نماز خواندن در تاریکی ثواب دارد، صحیح است؟
پاسخ: با توجه به اینکه انسان در تاریکی، ممکن است تمرکز بیشتری برای نماز داشته و این امر سبب توجه و حضور قلب بیشتر او گردد، شاید امر مطلوبی باشد و ممکن است بتوان این امر را از برخی روایات که اشاره به نماز در تاریکی شب دارد، استفاده نمود، اگر چه صراحت در این مطلب ندارد؛ مثلا:
خداى تعالی به موساى پیامبر وحى فرستاد: «اى موسى! اگر ببینى آنان را که در تاریکى شب نماز میخوانند و خود را به من نزدیک مینمایند گویا که مرا میبینند و مرا مخاطب قرار میدهند و با من سخن میگویند و من آنان را عزیز و بزرگ میکنم».[1]
البته این موضوع، بدین معنا نیست که اگر کسی در شب مهتاب، یا در مکانی که چراغی روشن است، عبادت کرد فضیلت عبادت او نسبت به کسی که در مکان تاریک نماز میخواند کمتر باشد، و لازم باشد به مکان تاریک رود. مؤید این مطلب روایتی است که چگونگی عبادت حضرت خدیجه را در ایامی که رسول خدا (ص) در نزد ایشان نبود بیان میکند، که حدیث چنین است:
...از آنجا که من به تنهایی عادت کرده بودم زمانی که شب فرا میرسید درب منزل را بسته و پرده را میکشیدم و سرم را (برای عبادت) میپوشاندم و به نماز و یا خواندن قرآن مشغول میشدم و سپس چراغ را خاموش نموده و به بستر خواب می رفتم...[2]
این روایت بیانگر این نکته است که حضرت خدیجه در روشنایی عبادت کرده و این امر منعی نداشته است.
[1]. دیلمی، حسن بن محمد، ارشاد القلوب إلی الصواب، ج 1، ص 93، الشریف الرضی، قم، چاپ اول، 1412ق.
[2]. مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج16، ص 79، دار إحیاء التراث العربی، بیروت، چاپ دوم، 1403ق.
■ وقتی خدا به نماز ما احتیاجی ندارد چرا باید خودمان را این قدر به زحمت بیندازیم؟
البته خداوند نیازی به عبادت ما ندارد ولی آیا عبادت فایدهای برای ما ندارد؟ در واقع خداوند تبارک و تعالی که بهتر از هر کس دیگری به کمال و سعادت ما آگاهی دارد و بیشتر از هر کس دیگری به آن علاقمند و بهتر از خود ما، ما را میشناسد، میداند که رشد و کمال ...
■ چرا از دعاها و نمازهای حاجت نتیجه نمی گیرم؟
پاسخ از استاد محمدی شاهرودی :
برای اینکه دعا و انجام آن کارها، اینها، در حد مقتضی عمل میکنند؛
برای اینکه چیزی اتفاق بیفتد، باید مقتضی موجود باشد، مانع مفقود[باشد].
گاهی مانع میآید جلوی آن مقتضی را میگیرد، مثلا فرض کن شما دعا کردید، دعایتان ...
■ فلسفه اينكه نماز با گفتن «الله اكبر» شروع می شود و دست ها را بالا مي آوريم چيست؟
امام رضا عليه السلام در پاسخ به اين سوال فرموده اند: حقّ تعالى ابتداء به تكبير را واجب نموده زيرا در اين جمله ابتداء نام «اللَّه» آمده و حقّ تعالى اراده اش تعلّق گرفته كه ابتداء به نام او شود و اين مقصود در ابتداء به (سبحان اللَّه) و (الحمد للَّه) و ...