■ با اين كه خدا دروغ را نمىپسندد چرا انسانها را در«ايّاكَ نَعْبُدُ و ايّاكَ نَسْتَعين» نماز مجبور به دروغ مىكند؟
پاسخ: بسياري از آيات و دعاهاى وارده از معصومين عليهم السلام ذو ابعاد است، يعنى علاوه بر جنبه تحميد و تسبيح و ذكر و دعا و تضرّع و عرض حاجت، جنبههاى آموزشى، عرفانى و تربيتى در آن لحاظ شده است.
در بسيارى از ادعيه بعد تربيتى بيشتر از ساير ابعاد است، و به عبارت ديگر، در ادعيه وارده پيامى نهفته است كه منظور اصلى از دعا همان پيام است و دعا وسيله ابلاغ آن پيام.
به عنوان مثال، وقتى در زيارت امام حسين عليه السلام مىگوييم:«يا ليتنى كنت معكم فافوز معكم» اين جمله را تنها به عنوان يك آرزوى بى محتوا نمىگوييم. در اين جمله پيام شهادت طلبى و تأسّى به امام حسين عليه السلام و اصحاب فداكار آن حضرت مطرح است و تكرار آن به منظور ايجاد همين روحيه در زايران حسينى است.
اين جملات گرچه به صورت اخبار است ولى در واقع از مقوله انشاء است. يعني اين كلمات را بدين قصد مىگوييم كه بايد اينچنين باشيم نه اينكه من اينچنين هستيم.
جمله«ايّاكَ نَعْبُدُ و ايّاكَ نَسْتَعين» در سوره فاتحه نيز به همين صورت مي باشد يعني اگر به منظور اخبار و شرح حال گفته شود در غالب اوقات و افراد دروغ واضح است. چه كسى مىتواند ادعا كند كه تنها خدا را مىپرستد و از ديگرى چيزى نمىخواهد؟ اما اين جمله در قالب اخبار با پيامى همراه است كه آن پيام جنبه انشايى و ايجابى دارد. يعنى: اى نمازگزار بايد اينچنين باشى، پس بكوش تا به اين مرحله از عبوديت نائل شوى.
از همين رو امام رضا عليه السلام در تفسير جمله«ايّاكَ نَعْبُدُ و ايّاكَ نَسْتَعين» مي فرمايد:
با عبارت«إِيَّاكَ نَعْبُدُ» بنده رغبت و تقرّب خود به خدا را بيان كرده و نيز خبر مىدهد از اخلاص عمل فقط براى خالق نه ديگرى.
و با عبارت«إِيَّاكَ نَسْتَعِينُ» بنده از خدا تقاضا مىكند كه توفيق و عبادتش را زياد كرده و نعمتها و نصرتش را خالق نسبت به او ادامه دهد.
همانگونه كه ملاحظه مي نمائيد امام در تفسير اين جمله بيشتر جنبه ايجابي آن را لحاظ نموده و اينكه بنده با بيان اين جملات به دنبال زياد شدن توفيق و عبادتش مي باشد نه اينكه به دروغ مطلبي را بيان كرده باشد.
■ خواندن نماز با لحن چه حکمی دارد؟
«لَحْن» مصدر است، جمع آن «أَلْحَان» و «لُحُون» میباشد.[1] گاهی «لحن» به سخن و کلام نسبت داده میشود و گاهی به صداها. هر گاه «لحن» به کلام و سخن نسبت داده شود در بیشتر موارد به معناى بر گرداندن ظاهر کلام از قاعده ادبی و غلط ادا کردن کلام از حیث ا ...
■ آیا این صحیح است که روزی حضرت فاطمه از کار خانه به پیامبر شکوه کرد و حضرت تسبیح را به او پیشنهادکرد که قبل از خواب آن را بگوید تا خداوند کارها را برای او آسان کند؟
بلی این روایت در بحار و غیربحار از مصادر دیگر نقل شده است که پیامبر اکرم(ص) دخترش فاطمه را اذکاری آموخت که در هنگام خوابیدن و در تعقیب هر نماز آن را بهکار گیرد و این اذکار به تسبیح حضرت فاطمه زهرا(س) شهرت یافت.
حضرت امیر(ع) میگوید: وقتی دیدم که فا ...
■ آیا حدیث زیر دارای سند روایی میباشد؟ «در جهنم طبقهای است به نام لم لم و مارهایی در آن وجود دارند که به اندازه گردن شتر هستند و طول آنها به مسافت یک ماه است؛ این طبقه، مخصوص کسانی است که نماز را ترک کردند.
بنابر تحقیق و جستوجو؛ چنین حدیثی را نیافتیم، اما روایتی وجود دارد که تا حدودی با آنچه در پرسش آمده، مشابه است. در این روایت از پیامبر( صلی الله علیه و آله و سلم ) نقل میشود:
«أَنَّ فِی جَهَنَّمَ وَادِیاً یَسْتَغِیثُ مِنْهُ أَهْلُ النَّارِ کُلَّ ی ...
