■ دلیل اينکه هنگام تولد اذان بدون نماز ميگوييم ولي موقع مرگ نماز ميخوانيم چيست؟
پاسخ: دليل اصلي اذان گفتن در گوش کودکي که به تازگي در يک خانواده مسلمان به دنيا آمده، اين است که نخستين صدايي که گوش او دريافت مي کند، اذان و اقامه باشد که شامل توصيف عظمت و بزرگي خداوند متعال است. چون انسان با شهادت دادن به يگانگي خدا، رسالت پيامبر(ص) و امامت حضرت علي(ع) وارد دايره اسلام و مذهب تشيع مي شود.
به همين دليل است که به محض تولد يک مسلمان، شعار اسلام در گوش او خوانده و به او تلقين مي شود؛ همان طور که در زمان مرگ و خروج او از دنيا نيز يگانگي خدا و جمله توحيد که ذکر «لااله الاا...» است به او تلقين خواهد شد.
نکته قابل توجه اين است که هر چند کودک تازه متولد شده جملات اذان و اقامه و مفهوم آن را درک نمي کند اما خواندن همين ذکرها بر روح و جسم او اثر مي گذارد و روحيه مسلماني او را تقويت خواهد کرد. به همين دليل لازم است پدران و مادران اين سنت مهم و زيباي اسلامي را که از پيامبر (ص) آموخته ايم مورد توجه داشته باشند .
همانگونه احترام به مسلمان زنده واجب است، لازم است مرده او نيز مورد تکريم و احترام قرار گيرد؛ لذا در شرع اسلام احکامي؛ مانند غسل، کفن و دفن و خواندن نماز بر بدن او واجب شده است.
در ارتباط با فلسفه نماز ميت، امام رضا(ع) ميفرمايد: «اگر کسي بپرسد؛ چرا مأموريم که بر مردگان خود نماز بخوانيم، گفته ميشود؛ براى اينکه به درگاه خدا شفيع ميت شويم و آمرزش او را از خداوند بخواهيم؛ زيرا که هيچ وقتى از اوقات، ميت محتاجتر از لحظه پس از مرگ نيست که شفاعت شود و از براى او طلب مغفرت و آمرزش کنند».[1]
بنابر اين، طلب آمرزش و دعا براي کسي که از دنيا، به سوي عالم برزخ و سراي آخرت راهي شده، دليل تشريع نماز ميت ميباشد. از همين رو است که نمازگزاران پس از تکبير سوم براى مردان و زنان مؤمن دعا کرده و بعد از تکبير چهارم بويژه براى ميّت دعا ميکنند.
[1]. شيخ صدوق، عيون اخبار الرضا(ع)، محقق، مصحح، لاجوردي، مهدي، ج 2، ص 113، تهران، نشر جهان، چاپ اول، 1378ق.
■ برای رسیدن به نمازی مطلوب، آیا چیزهای دیگری غیر از خود نماز هم هست که باید به آنها توجه کنیم؟
در این زمینه سخنی نورانی از حضرت امام علی علیه السلام در دست هست که خطاب به کمیل میفرماید:."ای كمیل! شأن و فضیلت فقط این نیست كه نماز بخوانی، روزه بگیرى، صدقه بدهی؛ بلکه شأن و فضیلت این است كه با قلبى پاك و عملى مورد رضای او و با خشوع كامل به نماز ب ...
■ در قرآن مى فرمايد: «نماز جز بر خاشعان سنگين است» 1، چه كنيم خاشع باشيم تا نماز بر ما سنگين نباشد؟
آيت الله جوادى آملى در تفسير تسنيم در ذيل آيات 45 و 46 از سوره بقره مىنويسد:
«قرآن كريم در آيه 46 به منشأ خشوع خاشعان اشاره كرده، مىفرمايد: ياد مرگ و قيامت، همه توان انسان را گرفته، قلب او را مىلرزاند و وى را خاشع مىسازد; زيرا همه غرورها و "من و ما" ...