■ نماز خواندن هایم از سرعادت شده است. چه کنم؟
پاسخ:
ارتباط پیدا کردن با معانی اذکار و دعاها و حضور قلب در عبادت، از یکنواخت شدن عبادت جلوگیری میکند.
برای پیدا کردن نشاط در عبادت چند راهکار به شما پیشنهاد میشود:
1. چشم پوشی از نگاه حرام:
قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص النَّظَرُ سَهْمٌ مَسْمُومٌ مِنْ سِهَامِ إِبْلِيسَ فَمَنْ تَرَكَهَا خَوْفاً مِنَ اللَّهِ أَعْطَاهُ إِيمَاناً يَجِدُ حَلَاوَتَهُ فِي قَلْبِهِ.
نگاه حرام تیری از تیرهای مسموم شیطان است. کسی که به خاطر ترس از خدا آن را ترک کند خداوند ایمانی به او عطا میکند که شیرینی آن را در قلب خود احساس کند. (1)
2. پرهیز از افراط در هر کاری حتی عبادت:
قَالَ النَّبِيُّ ص إِنَّ لِلْقُلُوبِ إِقْبَالًا وَ إِدْبَاراً فَإِذَا أَقْبَلَتْ فَتَنَفَّلُوا وَ إِذَا أَدْبَرَتْ فَعَلَيْكُمْ بِالْفَرِيضَةِ.(2)
3. تقویت باور به معاد:
با مطالعه در این زمینه، زیارت قبور و ..... خداوند میفرماید: نماز جز برای خاشعین سخت و سنگین است و خاشعین کسانی هستند که اطمینان دارند خداوند را در آخرت ملاقات میکنند.(3)
4.ایجاد تنوع در عبادت. مثلا در مکان های مذهبی مختلف حضور پیدا کند.
5. داشتن تفریح به اندازه و حلال مخصوصا فعالیت جسمی و ورزش.
6. تقویت انگیزه و تجدید نیت کردن:
در روایات آمده است یک ساعت تفکر از هفتاد سال عبادت بهتر است.(4) شاید یکی از دلایلش این باشد که تفکر در فلسفه و فوائد عبادت به انسان انگیزه میدهد و عبادت او را با نشاط و عمیق تر میکند.
7. برنامه ریزی داشتن و هدف داشتن هم باعث میشود نشاط و لذت بیشتری از کارهایمان ببریم. چون احساس میکنیم با انجام هر کاری یک قدم به هدفمان نزدیکتر شده ایم و این میتواند ما را خوشحال کند. مثلا برای عبادت میتوان قرب و تکامل معنوی بیشتر را به عنوان هدف قرار داد.
8. نیت نماز وداع:
امام صادق عليه السلام مي فرمايد: هنگامي كه نماز واجب را ميخواني در وقتش بخوان، مانند كسي كه نماز وداع مي خواند و مي ترسد كه بعد از اين توفيق نماز خواندن نيابد.(5)
1) جامع الأخبار(للشعيري)، ص145.
(2) الكافي، ج3 ، ص 454.
(3) بقره، 45 و 46.
(4) الزهد، ص15.
(5) بحارالانوار، ج 83، ص 232.
■ خواندن نماز والدین چگونه است؟ آیا میتوان آنرا برای پدربزرگ و مادر بزرگ نیز خواند؟
در برخی از منابع روایی - البته بدون آنکه صریحاً مستند به روایتی شود - نمازی تحت عنوان «نماز والدین» چنین نقل شده است:
این نماز دو رکعت است؛ در رکعت اول بعد از حمد، ده مرتبه آیه «رَبَّنَا اغْفِرْ لِی وَ لِوَالِدَیَّ وَ لِلْمُؤْمِنِینَ یَوْمَ یَقُو ...
■ برخی مردم هنگام گفتن سه تکبیر پایان نماز دست ها را روی ران می کشند و برخی دست ها را بر ران می زنند، کدامیک درست است؟
هر چند بسیاری از نمازگزاران پس از سلام نماز، سه مرتبه با حرکت سر و يا احيانا تکان دادن مختصر دست و يا كشيدن دست بر روی ران و... نماز را خاتمه مي بخشند، اما چنين کیفیتی در روایات توصيه نشده است (البته حرام هم نيست!)
آنچه مورد توصيه روايات است، اين ...
■ اگر کسی نمازهای قضاي زیادی داشته باشد آیا خداوند متعال او را نمی بخشد و به جهنم می اندازد؟ چنین فردی چگونه می تواند این همه نماز قضای خود را به جا بیاورد؟
خير، خداوند متعال وعده داده تمام گناهان را (مگر شرك) را مي بخشد:«إِنَّ اللَّهَ لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَ يَغْفِرُ ما دُونَ ذلِكَ لِمَنْ يَشاءُ» ؛« خداوند(هرگز) شرك را نمىبخشد! و پايينتر از آن را براى هر كس(بخواهد و شايسته بداند) مىبخشد»
...
