■ اگر اذکار نماز، هنگام حرکت بدن گفته شود، نماز باطل است؟
پاسخ از طرف محمدسعید اختریان پور: مراجع تقلید در این زمینه میگویند:
هنگام گفتن ذکرهاى واجب در نماز، بدن باید بىحرکت باشد، بلکه بنابر احتیاط واجب، در موقع گفتن ذکرهاى مستحب نیز باید بدن آرام باشد.[1]
حال اگر عمداً ذکر واجب را هنگام حرکت بدن بگوید نماز باطل است و اگر ذکر مستحبی را هنگام حرکت بدن بگوید (مثلًا موقع رفتن به رکوع یا رفتن به سجده تکبیر بگوید)، چنانچه به قصد مطلق ذکر باشد، نماز صحیح است، ولی اگر به قصد ذکرى که در نماز وارد شده (ذکر مستحبی) بگوید، اکثر مراجع میگویند، بنابر احتیاط واجب، باید نماز را دوباره بخواند،[2] ولی برخی از فقها، در این صورت هم نماز را صحیح شمردهاند.[3]
[1]. ر. ک: امام خمینی، توضیح المسائل (محشّی)، گردآورنده، بنیهاشمی خمینی، سید محمدحسین، ج1، ص 538، م 965، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ هشتم، 1424ق. غیر از ذکر «بحول اللّٰه و قوته اقوم و اقعد» که در حال برخاستن گفته میشود.
[2]. امام خمینی(ره) در این صورت، فتوا به اعاده نماز میدهند.
[3]. آیات عظام خوئى، سیستانی و تبریزى؛ ر. ک: امام خمینی، توضیح المسائل (محشّی) ، ج1، ص 538، م 966.
■ آیا قرار دادن دو طرف صورت بر خاک هنگام سجده، مستند به روایتی بوده و آیا سفارش شده است دعایی در این وضعیت خوانده شود؟
در مناجات معروف به «دعای ام داود»، گذاشتن دو طرف صورت بر خاک هنگام سجود سفارش شده است، آنجا که امام صادق(ع) بعد از تعلیم دعا به ایشان فرمودند:
«... فَإِذَا فَرَغْتِ مِنَ الدُّعَاءِ فَاسْجُدِی عَلَى الْأَرْضِ وَ عَفِّرِی خَدَّیْکِ عَلَى الْأَرْ ...
■ احکام جهر و اخفات را برای مرد و زن به صورت کامل برایم توضیح دهید.
بر مرد ـ بنابر احتیاط ـ واجب است حمد و سوره نماز صبح و مغرب و عشا را بلند بخواند ، و بر مرد و زن ـ بنابر احتیاط ـ واجب است که تسبیحات اربعه یا حمد را در رکعت سوم و چهارم و همچنین حمد و سوره نماز ظهر و عصر را آهسته بخوانند مگر در دو رکعت اول و دوم نما ...
