پاسخ از طرف سعید خانزاده: «تكبيرة الاحرام» اجازه ورود به نماز و «سلام» اجازه خروج از آن است. سلام فقط براى آغاز ديدار نيست؛ بلكه در لغت عرب، به معناى خداحافظى نيز مى‏باشد. آنان زمانى كه از يكديگر جدا مى‏شوند، مى‏گويند: «سلام عليكم».
ممکن است حكمت «سلام» در آخر نماز این چنین باشد:
1.درخواست امان برای خود و مؤمنان
واژه سلام دو معنا دارد؛ درود و آرزوى سلامتى كامل براى مؤمنان، نام مقدس خداوند. (1)
نمازگزار به اذن پروردگار، سلامتى و امن از عذاب را براى مؤمنان درخواست می کنند.
امام صادق (ع) ‏فرمودند: «معناى سلام در آخر هر نمازى، امان است يعنى، اگر نماز را درحالى‏كه قلبش خاضع و خاشع است به جاى آورد، از بلاهاى دنیا و آخرت در امان خواهد بود». (2)
2.جلب رحمت الهى
امام على(ع) مى‏فرمايد: «السلام عليكم و رحمة الله و بركاته» از خدا ترحّم خواستن براى خود و همه بندگان است، كه اين خود سبب ايمن شدن از عذاب قيامت است» (3)
3.تلقين نيكى‏ها
يكى از درس‏ها و ثمرات نماز اين است كه هر نماز گزارى، در هر شبانه روز، پنج بار به خود تلقين مى‏كند كه: از بندگان نيكوكار و شايسته خداوند است «السلام علينا و على عباد الله الصالحين». كسى كه نماز مى‏خواند، اگر به معناى اين جمله توجّه كند، وجدانش تحت تأثير قرار مى‏گيرد و سعى مى‏كند با پيام آن تلقين، مخالفت نكند و اعمال خلاف مرتكب نشود و خود را هر چه بيشتر به نيكوكاران، نزديك سازد. (4)
4.خیرخواهی برای خوبان
نماز گزار با سلام دادن، نشان مى‏دهد كه دوست دار و خيرخواه همه خوبان و نيكوكاران است و همواره آرزوى سلامتى آنان را دارد. اين مسأله باعث نزديكى قلب‏ها به هم و مستحكم‏تر شدن دوستى‏ها و برادرى‏ها است. (5)
درباره «سلام آخر» نماز گفته شده است: انسان در نماز، ارتباطى وثيق با خدا برقرار و با ديگران قطع رابطه مى‏كند. اما در پايان نماز - كه بازگشت از معراج است - با خلق خدا ارتباط پيدا مى‏كند و در اين مرحله به مؤمنان و صالحان سلام و درود مى‏فرستد.
سلام، سلامتى بنده از آتش به وسيله نمازى است كه قبول شده و با نماز مقبول، ساير اعمال او هم پذيرفته مى‏شود. بنابراين پايان نماز جاى سلام، تحيت، سلامتى و شادمانى است؛ نه ‏ابتداى ‏نماز. (6)
__________________
(1)وَ السَّلَامُ‏ اسْمٌ‏ مِنْ‏ أَسْمَاءِ اللَّهِ‏ تَعَالَى ؛‏ (بحار الأنوار (ط - بيروت) ؛ ج‏82 ؛ ص307)
(2)مَعْنَى‏ السَّلَامِ‏ فِي‏ دُبُرِ كُلِ‏ صَلَاةٍ الْأَمَانُ‏ أَيْ مَنْ أَدَّى أَمْرَ اللَّهِ وَ سُنَّةَ نَبِيِّهِ خَالِصاً لِلَّهِ خَاشِعاً فِيهِ فَلَهُ الْأَمَانُ مِنْ بَلَاءِ الدُّنْيَا وَ بَرَاءَةٌ مِنْ عَذَابِ الْآخِرَةِ ؛‏ (بحار الأنوار (ط - بيروت) ؛ ج‏82 ؛ ص307)
(3)وَ تَأْوِيلُ قَوْلِكَ السَّلَامُ‏ عَلَيْكُمْ‏ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ‏ وَ بَرَكَاتُهُ‏ تَرَحُّمٌ عَنِ اللَّهِ سُبْحَانَهُ فَمَعْنَاهَا هَذِهِ أَمَانٌ لَكُمْ مِنْ عَذَابِ‏ يَوْمِ الْقِيَامَةِ ؛ (بحار الأنوار (ط - بيروت) ؛ ج‏81 ؛ ص254)
(4)رموز نماز، ص 83
(5)مجتبی کلباسی، يكصد پرسش و پاسخ درباره نماز، ج 2، ص 27
(6)يكصد پرسش و پاسخ درباره نماز، ج 2، ص 33

محتوا : برنامه اندرویدی پرسمان نماز