■ سلام علیکم
چرا نماز صبح من قضا می شود؟ دلیلش چیست؟
پاسخ از طرف سعید خانزاده: باید دانست که نماز صبح دارای اهمیت زیاد است. امام صادق عليه السلام مي فرمايد: «پس هرگاه نمازگزار نماز صبح را با طلوع فجر به جاي آورد دو مرتبه براي او نوشته مي شود، هم فرشته صبح و هم فرشته شب مي نويسند (چون نماز صبح را فرشته روز و فرشته شب هر دو مشاهده مي كنند)». (1)
البته خواندن نماز صبح، از نمازهاي ديگر مشکل تر است؛ چرا که کندن از رختخواب گرم و خواب شیرین، سخت است ولي با کسب مهارت می توان برای نماز بیدار شد.
چند مورد از عوامل سلب توفيق نماز صبح را ذکر می کنیم:
1.عدم برنامه ريزي
نبودِ برنامه و نظم در زندگي مانند نبودِ برنامه اي منظم براي خواب و يا ايجاد مشغله هاي فراتر از توانايي هاي خود که سبب خستگي مفرط می شود. کسالت و تنبلی نیز اگر افزوده شود امر را تشدید می کند.
2.پرخوري
حضرت عيسي (عليه السلام) فرمود: « اي بني اسرائيل ! خوردن خود را زياد نكنيد، زيرا هر كس بر خوردن خود بيفزايد، بر خوابيدن خود هم مي افزايد و هر كس كه بر خواب خود بيفزايد، از نماز كم مي گذارد (و در نتيجه) در زمره غافلان نوشته مي شود» (2).
3.غرق شدن در مسائل مادي و دنيويي
حضرت عيسي (عليه السلام) فرمودند: همچنان كه بيمار بر غذاى لذيذ نگاه مي كند و بدليل شدت درد لذّت آن را نمىچشد، همچنان فرد دنيادار نيز همراه با عشق به مال نه لذّتى از عبادت مىبرد و نه شيرينى و حلاوتش را مىچشد (3).
4.خوردن غذاهاي نامناسب در شب
برخي از غذاها مثل ماست، دوغ و کشک، اعصاب و بدن را سست مي نمايند. لذا اگر شب استفاده شود خواب بر انسان چيره شود؛ همچنین خوردن غذاهاي چرب و سنگين موجب سنگيني خواب مي گردد و انسان را براي بيدار شدن از خواب دچار مشكل می کند.
5.کم معرفتی نسبت به خداوند و محبت های او
اگر با رئیسی كه حل مشكل تان دستِ اوست قراري گذاشته ايد و يقين داريد كه در ساعت مقرر منتظر شما است. آيا شب به راحتي مي خوابيد و دير سر قرار می روید و يا با كسلي با وي مواجه مي شويد؟
به هنگام نماز ما با کسی قرار داریم كه ما را از نيستي به دنيا آورده و تمامي نعمت هاي خود را نيز بر ما ارزاني داشته و او اختيار كمي و زياديِ روزي ما را دارد و مرگ و زندگي ما در يد قدرت اوست و... این هر چه معرفت ما بیشتر باشد آسان تر بیدار خواهیم شد.
6.گناه
رفتار انسان در طيّ روز نقش مهمي در توفيق انسان نسبت به عبادات دارد يعني كارهاي شايسته توفيق انسان را براي عبادت فراهم مي کند و گناه، توفيق را سلب مي کند.
7.ضعف اراده
سحرخيزي اراده و عزم مي خواهد. دوست داشتنِ تنها كافي نيست، بايد با تصميم جدّي خوابيد. امام علي(ع ) مي فرمايند: « ضَادُّوا التَّوَانِيَ بِالْعَزْمِ» (4) «به وسيله عزم، با سستي مبارزه كنيد».
__________________
(1)«فَإِذَا صَلَّى الْعَبْدُ صَلَاةَ الصُّبْحِ مَعَ طُلُوعِ الْفَجْرِ أُثْبِتَتْ لَهُ مَرَّتَيْنِ تُثْبِتُهَا مَلَائِكَةُ اللَّيْلِ وَ مَلَائِكَةُ النَّهَار» ؛ (ثواب الأعمال و عقاب الأعمال، نويسنده شيخ صدوق، ناشر دار الرضى، قم، 1406 ق، اول، ص 36)
(2)ورام ابن ابى فراس، مجموعة ورام( تنبيه الخواطر)، مكتبه فقيه، قم، اول، ج1، ص 47
(3)حسن بن شعبه حرّانى، تحف العقول، بهراد جعفرى، اسلاميه، تهران، 1380 ش، اول، ص 483
(4)عبد الواحد تميمى آمدى، تصنيف غرر الحكم و درر الكلم، دفتر تبليغات، قم، 1366 ش،اول، ص 476
محتوا : برنامه اندرویدی پرسمان نماز
■ فلسفه اينكه در پايان نماز سه بار الله اكبر مي گوييم و دستها را به بالا مي آوريم و سر را تكان داده به اطراف نگاه كرده و آرام بر روی ران می زنند چيست؟آيا اين عمل برگرفته از معصومين عليهم السلام است؟
هرچند بسياري از نمازگزاران پس از سلام نماز، سه مرتبه با حرکت سر و يا احيانا تکان دادن مختصر دست و يا كشيدن دست بر روي ران و... نماز را خاتمه مي بخشند، اما چنين کيفيتي در روايات و منابع فقه شیعه توصيه نشد (البته حرام هم نيست!) و در مقابل آنچه مورد توص ...
■ فلسفه واجب شدن نماز چیست؟
1ـ هشام بن حکم می گوید: از امام صادق ـ علیه السلام ـ پرسیدم چرا نماز واجب شده است با آنکه مردم را از کار و رسیدن به مشکلات و نیازهایشان باز می دارد و باعث زحمت و رنج جسمی آنها می شود؟ حضرت در پاسخ فرمود:
«اگر به مردم به غیر از آمدن دین و وجود قرآن ...