■ به کدام دليل قرآني و روايي ثابت مي کنید نماز واجب است؟
پاسخ: آيات و روایات بسیاری بر وجوب نماز دلالت دارد که در اینجا به برخی از آنها اشاره می نمائیم:
الف - خداوند متعال در آيات متعددي امر به اقامه نماز نموده و فرموده است:« أقيموا الصّلوة» ؛« نماز را به پا داريد».«اقيموا» صيغه امر است و امر نيز در دستورات شرعي بر وجوب دلالت مى‌كند.
ب - خداوند متعال فرموده است:« فَإِذا قَضَيْتُمُ الصَّلاةَ فَاذْكُرُوا اللَّهَ قِياماً وَ قُعُوداً وَ عَلى جُنُوبِكُمْ فَإِذَا اطْمَأْنَنْتُمْ فَأَقِيمُوا الصَّلاةَ إِنَّ الصَّلاةَ كانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ كِتاباً مَوْقُوتاً» ؛«و هنگامى كه نماز را به پايان رسانيديد خدا را ياد كنيد در حال ايستادن و نشستن و به هنگامى كه به پهلو خوابيدهايد، و هر گاه آرامش يافتيد (و حالت خوف زايل گشت) نماز را (به صورت معمول) انجام دهيد، زيرا نماز وظيفه ثابت و معينى براى مؤمنان است.»
كلمه موقوت از ماده وقت است بنا بر اين معنى آيه چنين است كه اگر ملاحظه مىكنيد حتى در ميدان جنگ مسلمانان بايد اين وظيفه اسلامى را انجام دهند به خاطر آن است كه نماز اوقات معينى دارد كه نمىتوان از آنها تخلف كرد.
ولى در روايات متعدى كه در ذيل آيه وارد شده است موقوتا به معنى ثابتا و واجبا تفسير شده است كه البته آن هم با مفهوم آيه سازگار است، و نتيجه آن با معنى اول تقريبا يكى است .
ج - در قرآن کریم آمده است:« أَقِمِ الصَّلاةَ لِدُلُوكِ الشَّمْسِ إِلى غَسَقِ اللَّيْلِ وَ قُرْآنَ الْفَجْرِ إِنَّ قُرْآنَ الْفَجْرِ كانَ مَشْهُوداً» ؛« نماز را از زوال خورشيد تا نهايت تاريكى شب (نيمه شب) برپا دار، و همچنين قرآن فجر (نماز صبح) را، چرا كه قرآن فجر مورد مشاهده (فرشتگان شب و روز) است.»
دلوك شمس به معنى زوال آفتاب از دائره نصف النهار است كه وقت ظهر مىباشد، و در اصل از ماده دلك به معنى ماليدن گرفته شده، چرا كه انسان در آن موقع بر اثر شدت تابش آفتاب چشم خود را ميمالد، و يا از دلك به معنى متمايل شدن است چرا كه خورشيد در اين موقع از دائره نصف النهار به سمت مغرب متمايل مىشود و يا اينكه انسان، دست خود را در مقابل آفتاب حائل مى‌كند، گويى نور آن را از چشم خود كنار مىزند و متمايل ميسازد.
به هر حال در روايتى كه از منابع اهل بيت ع به ما رسيده دلوك به همين معنى زوال خورشيد تفسير شده است، در روايتى از امام صادق ع مىخوانيم كه عبيد بن زراره از تفسير همين آيه از امام، ع سؤال كرد امام فرمود: خداوند چهار نماز بر مسلمانان واجب كرده است كه آغاز آن وقت زوال شمس (ظهر) و پايان آن نيمه شب است.
در روايت ديگرى از امام باقر ع در تفسير همين آيه هنگامى كه زراره محدث بزرگ شيعه از آن سؤال كرد چنين فرمود:« دلوكها زوالها، غسق الليل الى نصف الليل، ذلك اربع صلوات وضعهن رسول اللَّه (ص) و وقتهن للناس و قرآن الفجر صلاة الغداة»؛«دلوك شمس به معنى زوال آن (از دائره نصف النهار) است، و غسق الليل به معنى نيمه شب است، اين چهار نماز است كه پيامبر ص آنها را براى مردم قرار داد و توقيت نمود، و قرآن الفجر اشاره به نماز صبح است» .
■ بهترين شکل سلامي که بعد از خواندن نمازهاي يوميه به خدمت معصومين(عليهم السلام) گفته مي شود که به سه طرف گفته مي شود (به طرف كربلا، مرقد امام رضا(ع)، دگر بار به طرف قبله با سلام بر اهل قبرستان بقيع) به چه صورت است؟ آيا اين سلام در منبعي خاص بيان شده است؟
سلام هايي كه پس از پايان نماز مي خوانند نخست رو به طرف قبله به حضرت سيدالشهدا سلام داده مي شود ((السلام عليك يا ابا عبدالله، السلام عليك يابن رسول الله، السلام عليكم و رحمه الله بركاته )) و بعد رو به طرف خراسان به حضرت رضا سلام داده مي شود ((السلام ع ...
■ آیا بلعیدن خردههای غذا هنگام نماز اشکال دارد؟
آیت الله خامنه ای: خوردن و آشامیدن در حال نماز، آن را باطل می‌کند چه کم باشد یا زیاد، اما فرو دادن خردههای غذا که در گوشه و کنار دهان باقی مانده یا مکیدن شیرینیِ قند و شکری که اندکی از آن در دهان هست، موجب بطلان نماز نمی‌شود.
همچنین اگر سهواً یا ...
■ سوال کردند نمازهای پنج گانه هرکدام به یک امام معصوم اختصاص دارد لطف نموده اگر این مورد صحیح است توضیح دهید
اینکه نمازهای پنج گانه منتسب به اهل بیت علیهم السلام باشد مستند نیست بلکه آیات قرآن تصریح دارد که انتساب نماز تنها به خداوند است و می فرماید ؛
« إِنَّنِي أَنَا اللَّهُ لا إِلهَ إِلاَّ أَنَا فَاعْبُدْنِي وَ أَقِمِ الصَّلاةَ لِذِكْرِي » « من اللَّه ...
