■ من شنیدم که نمازها به صورت 2 رکعتی نازل شده است ولی به دلیل ولادت امام حسن و حسین(ع) هفت رکعت پیامبر(ص) به نمازها اضافه کرده است آیا این درست است؟ لطفا اگر در اين خصوص روايتي هست بيان كرده و بگوئيد نماز در صدر اسلام چگونه بوده است؟
پاسخ: امام رضا عليه السلام در خصوص تعداد ركعات نماز و روند تغيير آن فرموده اند: اصل نماز يك ركعت است چون اصل عدد، يك مىباشد لذا هر گاه نماز را از يك ركعت كمتر بياورند عمل آورده شده نماز نيست بارى حقّ عزّ و جلّ مىدانست آن يك ركعت - كه كمتر از آن اصلا نماز نيست- را بندگان كاملا و تماما نياورده بلكه ناقص اداء مىنمايند لذا يك ركعت ديگر را با آن مقرون ساخت تا با ركعت دوّم نقص ركعت اوّل جبران شود و بدين ترتيب اصل نماز دو ركعت جعل گرديد.
سپس رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله مىدانستند بندگان اين دو ركعت را با تمام آنچه مورد امر است و كاملا و تماما نخواهند آورد از اين رو به هر كدام از نماز ظهر و عصر و عشاء دو ركعت ضميمه شد تا بدين وسيله نقص دو ركعت اوّل و دوّم جبران گردد و نيز حضرت مىدانستند كه در وقت نماز مغرب غالبا مردم از خواندن نماز منصرف و به كارهايى از قبيل افطار و تناول غذا و وضوء و آماده نمودن مقدّمات استراحت در شب هستند لذا يك ركعت بيشتر به آن اضافه نكردند تا بدين وسيله نماز مغرب بر آنها سبك و خفيف باشد و نيز وجه ديگر براى اضافه شدن يك ركعت به نماز مغرب آن است كه بدين وسيله ركعات نماز در روز و شب عدد فرد مىگردد و امّا نماز صبح به حال خود واگذارده شده و چيزى به آن اضافه نگرديده زيرا اشتغال در وقت اين نماز بيشتر از اوقات ديگر بوده و دنبال نيازمنديها رفتن وسيعتر نسبت به ازمنه ديگر مىباشد.
و جهت ديگر آن كه قلوب و دلها در وقت نماز صبح از فكر و انديشه خالىتر است نسبت به اوقات ديگر زيرا در شب معاملات مردم كمتر و داد و ستد قليل و ضعيفتر مىباشد لذا انسان در وقت اقبالش به نماز بيش از اوقات ديگر است.
در روايتي از حضرت امام محمّد باقر عليه السّلام در این باره نقل شده: موقعى كه پيغمبر عاليقدر اسلام را بمعراج بردند نمازهاى واجب كه ده ركعت بودند هر كدام دو ركعتى بودند. وقتى حضرت حسنين (عليهما السلام ) متولد شدند پيامبر اسلام صلى اللَّه عليه و آله و سلم براى شكرگزارى خدا هفت ركعت ديگر به آنها اضافه كرد و خدا هم اجازه داد.
در حدیثی امام سجاد عليه السّلام با اشاره به چگونگی و علت تغییر نماز فرموده اند:« در مدينه و زمانى كه دعوت عمومى به اسلام آشكار گرديد و اسلام قوّت يافت و خداوند عزّ و جلّ جهاد را بر مسلمانان واجب فرمود، رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله هفت ركعت به نمازهاى شبانه روز افزود باين ترتيب: دو ركعت به نماز ظهر، و دو ركعت به نماز عصر، و يك ركعت به نماز مغرب، و دو ركعت به نماز عشاء، و نماز صبح را بهمان صورت كه در مكّه واجب گرديده بود باقى گذاشت و بر آن نيفزود.»
در پايان ذكر اين مطلب ضروري مي نمايد كه افزدون رکعت هاي ديگربرنمازحتما به دستورواذن خداوندتوسط پيامبر (ص) صورت گرفته است زيراپيامبرمامور الهي است وازطرف خود چيزي نمي گويد« وَ ما يَنْطِقُ عَنِ الْهَوى؛ إِنْ هُوَ إِلاَّ وَحْيٌ يُوحى» ؛« و هرگز از روى هواى نفس سخن نمىگويد!؛ آنچه مىگويد چيزى جز وحى كه بر او نازل شده نيست!»
■ 1- آیا در سلام پایانی نماز، فقط گفتن " السلام علیکم و رحمه الله و برکاته" کافی است؟ 2- آیا در رکعت های سه و چهار به جای 3 بار گفتن " سبحان الله و الحمد لله و لا اله الا الله و الله اکبر " تنها 1 بار گفتن این ذکر کافی است؟
پاسخ اجمالی
1. مراجع عظام تقلید بر کافی بودن سلام سوم، بعد از تشهد، اتفاق نظر دارند. و سلام اول را مستحبّ می دانند.[1]
2. گفتن یک مرتبه تسبیحات اربعه در رکعت سوم و چهارم نماز کافى است، ولی بهتر است که سه مرتبه بگوید.[2]
این سؤال، پاسخ تفصیل ...
■ چرا مسافر باید در سفر نمازش را شکسته بخواند؟
در پاسخ به این سوال چند نکته بیان می شود:
نکته اول : خداوند بهتر از هر کس می داند که راه وصول و تقرب به او چیست و چگونه می توان بهتر به او نزدیک شد و به سعادت و کمال رسید. بنابراین اگر او جزء و شرطی را قرار داده و یا چیزی را حذف کرده، بر اساس مصالحی ...
■ آیا میتوان نماز والدین را برای پدر بزرگ و مادر بزرگ هم خواند؟ و آیا باید در نیت اسمهایشان را ذکر کنیم؟
پاسخ اجمالی
در برخی از منابع روایی - البته بدون آنکه صریحاً مستند به روایتی شود - نمازی تحت عنوان «نماز والدین» چنین نقل شده است:
این نماز دو رکعت است؛ در رکعت اول بعد از حمد، ده مرتبه آیه «رَبَّنَا اغْفِرْ لِی وَ لِوَالِدَیَّ وَ لِلْمُؤْمِنِ ...