پاسخ: هر جمعيت و ملتى براى معرفى خود آگاهاندن مردم براى امرى و تجمع در جايى، از سرود و يا وسيله اى استفاده مى كنند. ناقوس كليسا در مسيحيت، سرود ملى هر كشور و شيپور در برخى شهرها از آن جمله است.
در اسلام نيز اذان تشريع شد تا نشانه اى براى تجمع مردم و آمادگى آنان برا ى نماز باشد ضمن آن كه اذان برخلاف ناقوس كليسا داراى محتوايى بس عميق است كه حتى تكرار آن در نمازهاى فرادا، انسان را از غفلت بيدار كرده و او را به توحيد و عقايد اساسى اسلام هشيار مى سازد.
امام رضا(ع) در باره فلسفه و حكمت اذان مى‏فرمايد:
1 - آن‏كس را كه فراموش كار است، ياد آور باشد و آن‏كس را كه غافل است متنبه سازد.
2 - اعلان وقت نماز.
3 - ترغيب و تشويق مردم به پرستش خالق يكتا.
4 - اذان‏گو، اقرار به توحيد دارد و ايمان را آشكار مى‏سازد و اسلام را اعلان مى‏كند.
بنابراین اذان شعارى سكوت شكن، موزون، كوتاه، پرمحتوا و سازنده است كه دربردارنده اساسى ترين پايه هاى اعتقادى و جهت گيرى عملى مسلمانان است.
اذان در اسلام، سرود الهى، شعار و ندايى جهت معرفى امت واحد اسلامى است.
اذان، اعلام موجوديت اسلام، معرفى عقايد و اعمال مسلمانان و فرياد عليه معبودهاى خيالى است.
اذان، نشانه باز بودن فضاى تبليغات و اعلام مواضع فكرى مسلمانان به صورت روشن و صريح است و هميشه نشانه هشيارى و بيدارى از غفلت است.
اذان، آماده ساختن روح، دل و جان براى ورود به«نماز» و فريادى است كه طنين ملكوتى آن در فضا، دل مؤمنان را به سوى خدا مى كشد و بر وحشت و خشم كافران مى افزايد. هم چنان كه اين وحشت را در جملات«گلاستون» سياست مدار و صهيونيست انگليسى مشاهده مى كنيم.
وى در پارلمان مى گويد:« تا هنگامى كه نام محمد در ماذنه‏ها بلند است و كعبه پابرجا است و قرآن رهنما و پيشواى مسلمانان است امكان ندارد پايه‏هاى سياست ما در سرزمينهاى اسلامى استوار و برقرار گردد. »
اما درباره تكرار فرازها اذان امام رضا عليه السلام چنين مي فرمايند:
(از اين جهت تكبير در اوّل اذان چهار مرتبه گفته مي شود كه ) در آغاز اذان از آنجا كه قبلش كلامى كه شنوده را آگاه كند وجود ندارد و غالبا در حال غفلت مستمعين شروع مى‏شود لذا تكبير اوّل و دوّم را به منظور تنبيه شنوندگان مى‏گويند تا براى شنيدن جملات بعدى آمادگى پيدا نمايند؛ (و همچنين فرازهاي ديگر اذان تكرار مي شود ) براى اين كه تكرار در گوش شنودگان و تأكيد بر ايشان باشد تا اگر بار اوّل را نشنيدند مرتبه دوّم را بشنوند... .