پاسخ: در روايت معروف امام صادق عليه السلام آمده است:« إِنَّهُ لَا يَنَالُ شَفَاعَتَنَا مَنِ اسْتَخَفَّ بِالصَّلَاةِ» ؛« شفاعت ما شامل کسی که نمازرا سبک بشمارد نمی شود.»
مقصود از سبك شمردن نماز، این است که انسان برای نماز ارزش و اهميت لازم و شایسته را قائل نباشد و با وجود داشتن اختیار و قدرت برخواندن آن نسبت به اين فريضه الهي سستي نمايد.
سبك شمردن نماز داراي مراتب و درجاتي مي باشد كه در آيات و روايات متعددي به اين مراتب و مصاديق سبك شمردن نماز پرداخته شده است؛ كه در اينجا به تعدادي از آنها اشاره مي نمائيم.
1- كساني كه از روي مخالفت با دستور الهي نماز را ترك نمايند.
رسول خدا در توصيه اي فرمودند:« لَا تَدَعِ الصَّلَاةَ مُتَعَمِّداً فَإِنَّ مَنْ تَرَكَهَا مُتَعَمِّداً فَقَدْ بَرِئَتْ مِنْهُ مِلَّةُ الْإِسْلَام» ؛« نماز را از روي عمد ترك نكن پس كسي كه از روي عمد نماز را ترك نمايد به تحقيق از امت اسلامي جدا گرديده است.»
2- مسلماني كه نماز را قبول دارد؛ ولي آن را به جا نمي آورد.
پيامبر خدا در باره اين افراد فرموده اند: اين دسته از امت اسلامي كه نماز نمي خواند در يكي از دركات جهنم به نام سقر قرار خواهند گرفت .
3- مسلماني كه نماز را قبول دارد؛ ولي گاهي آن را به جا مي آورد و گاهي ترك مي كند.
رسول خدا ( سل الله عليه و آله ) در خصوص اين دسته از افراد نيز فرموده اند: براي اين گروه از افراد جايگاهي از جهنم به نام« غي» اختصاص داده شده است ( چرا كه خداوند متعال فرموده است ):« فَخَلَفَ مِنْ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ أَضاعُوا الصَّلاةَ وَ اتَّبَعُوا الشَّهَواتِ فَسَوْفَ يَلْقَوْنَ غَيًّا.» ؛« امّا پس از آنان، فرزندان ناشايسته‏اى روى كار آمدند كه نماز را تباه كردند، و از شهوات پيروى نمودند؛ و بزودى« غي» را خواهند ديد!»
4- تاخير نماز
يكي از بارزترين و شايع ترين مصاديق سبك شمردن نماز اين است كه انسان بدون هيچ عذري نماز خود را به تاخير بيندازد بگونه اي كه يا در آخر وقت خوانده شود و يا بطور كلي نماز قضا گردد.
امام صادق عليه السلام در تفسير آيه 4 و 5 سوره ماعون كه خداوند متعال فرموده است: فَوَيْلٌ لِلْمُصَلِّينَ الَّذِينَ هُمْ عَنْ صَلاتِهِمْ ساهُونَ فرموده اند: ( مراد از بي اعتنايي به نماز در اين آيه)، تاخير آن از اول وقت بدون عذر است .
5- با عجله خواندن نماز
نبي اكرم صلي الله عليه وآله مي فرمايد:« أَسْرَقُ النَّاسِ فَالَّذِي يَسْرِقُ مِنْ صَلَاتِهِ تُلَفُّ كَمَا تُلَفُّ الثَّوْبُ الْخَلَقُ فَيُضْرَبُ بِهَا وَجْهُهُ» ؛« دزدترين مردم كسي است كه به خاطر سرعت و شتابزدگي از نماز خود كم كند، نماز چنين انساني، همچون جامه مندرسي در هم پيچيده شده، به صورت او پرتاب مي گردد.»
و در حديث ديگري نقل گرديده مردي در حضور اميرالمومنين عليه السلام نماز خود را با شتاب به جا مي آورد حضرت نگاهي به او كرده و فرمود:چند وقت است اينگونه نماز مي خواني؟ او گفت: مدت هاست. حضرت فرمود: مثل تو نزد خداوند مثل كلاغ مي باشد ( كه بجاي سجده منقار بر زمين مي كوبد )اگر اينگونه بميري بر غير ملت و دين پيامبر اكرم مرده اي سپس فرمودند: بدرستيكه دزدترين مردم كسي است كه ازنمازش بدزدد .
6- نماز از روي كسالت و بي حالي
خداوند متعال در وصف اين دسته از نمازگزاران مي فرمايد:«إِنَّ الْمُنافِقينَ يُخادِعُونَ اللَّهَ وَ هُوَ خادِعُهُمْ وَ إِذا قامُوا إِلَى الصَّلاةِ قامُوا كُسالى‏...» ؛« منافقان مى‏خواهند خدا را فريب دهند؛ در حالى كه او آنها را فريب مى‏دهد؛ و هنگامى كه به نماز برمى‏خيزند، با كسالت برمى‏خيزند؛...»
7- بي توجهي و عدم حضور قلب در نماز
امام باقر عليه السلام در اين باره مي فرمايد:« عَلَيْكَ بِالْإِقْبَالِ عَلَى صَلَاتِكَ فَإِنَّمَا يُحْسَبُ لَكَ‏ مِنْهَا مَا أَقْبَلْتَ‏ عَلَيْهِ وَ لَا تَعْبَثْ فِيهَا بِيَدِكَ وَ لَا بِرَأْسِكَ وَ لَا بِلِحْيَتِكَ وَ لَا تُحَدِّثْ نَفْسَكَ وَ لَا تَتَثَاءَبْ وَ لَا تَتَمَطَّ وَ لَا تُكَفِّر...» ؛« بر تو باد توجه كامل به نمازت، پس همانا، آن مقدار كه در نماز حضور قلب داشته باشي، حساب مي شود، در نماز با دست و سر و ريش خويش بازي مكن، و در نماز با خودت صحبت نكن و خميازه نكش...»
8- به جا نياوردن كامل ركوع و سجود نماز
رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله فرموده:« لَا إِيمَانَ لِمَنْ لَا أَمَانَةَ لَهُ وَ لَا دِينَ لِمَنْ لَا عَهْدَ لَهُ وَ لَا صَلَاةَ لِمَنْ لَا يُتِمُّ رُكُوعَهَا وَ سُجُودَهَا» ؛« كسى كه رعايت امانت نكند ايمان ندارد، و كسى كه در بند پيمان نباشد دين ندارد، و كسى كه ركوع و سجده نمازش را كامل انجام ندهد ( مثل اين است كه ) نماز نخوانده است»
9- عدم رعايت آداب نماز
نبي اكرم (صل الله عليه و آله ) در روايتي مي فرمايد:« مَنْ أَحْسَنَ صَلَاتَهُ حَتَّى تَرَاهَا النَّاسُ وَ أَسَاءَهَا حِينَ يَخْلُو فَتِلْكَ اسْتِهَانَةٌ» ؛« آنكس كه در مقابل مردم با دقت نماز بخواند و در خلوت بدون دقت نمازگزارد به نماز بي اعتنايي كرده است».
10- فراهم نكردن مقدمات نماز قبل از اذان
يكي ديگر از مصاديق سبك شمردن نماز كه در مراتب پائين سبك شمردن نماز به حساب آورده مي شود و در روايات نسبت به آن مذمت شده اين است كه انسان قبل از وقت نماز آماده نماز نباشد مثلا وضوي خود را به تاخير انداخته باشد .