■ چرا تا قبل از شش سالگی، خواندن نماز میت بر کودکی که از دنیا رفته واجب نیست؟
پاسخ: مراجع تقلید در این زمینه فرمودهاند:
"نماز خواندن بر میّت مسلمان، اگر چه بچه باشد واجب است، ولى باید پدر و مادر آن بچه یا یکى از آنان مسلمان باشند و شش سال بچه تمام شده باشد." [1]
مسلماً آنچه در رسالههای عملیه بیان میشود بر مبنای ادله شرعی است. و با توجه به اینکه این مسئله تعبدی بوده و صرفاً از روایات استخراج میشود این فتوا نیز (که بین فقها مشهور است) بر گرفته از احادیثی در این باب است، از جمله روایتی که در کتاب شریف «من لا یحضره الفقیه» آمده و متن آن از این قرار است:
« از امام باقر(ع) سؤال شد: تا چه سنّى نماز میّت بر جنازه طفل واجب مىشود؟ آن حضرت فرمودند: هنگامى که بفهمد نماز یعنى چه و قدرت تمیز داشته باشد و شش سالش تمام باشد. »[2]
در این روایت، گویا تلازمی میان فهمیدن نماز از طرف مرده و نماز گزاردن بر او اعلام شده که البته ممکن است این تمام علت نباشد.
[1]. امام خمینی، توضیح المسائل (محشّی)، ج1، ص 333مسأله 594، گردآورنده: بنیهاشمی خمینی، سید محمدحسین، دفتر انتشارات اسلامی، قم، چاپ هشتم، 1424ق.
[2]. قمّى، صدوق، محمّد بن على بن بابویه، من لا یحضره الفقیه، ج1، ص 168، ح 488 ، دفتر انتشارات اسلامى، قم، دوم، 1413 ه ق.
■ قرآن می فرماید: «نماز جز بر خاشعان سنگین است»،(و استعینوا بِالصَّبر و الصلاة ...) چه کنیم خاشع باشیم تا نماز بر ما سنگین نباشد؟
از این پرسش چند پاسخ داده شده است:
پاسخ اول: آیت الله جوادی آملی در تفسیر تسنیم در ذیل آیات 45 و 46 از سوره بقره می نویسد:
«قرآن کریم در آیه 46 به منشأ خشوع خاشعان اشاره کرده، می فرماید: یاد مرگ و قیامت، همه توان انسان را گرفته، قلب او را می لرزاند ...
■ در کجای قرآن آمده اگر نتوانیم وضو بگیریم باید تیمم کنیم؟
در آیه 43 سوره نساء و آیه 6 سوره مائده آمده است که یک مورد آن را ذکر می کنیم:
«... و اگر بيمار يا در سفر بوديد، يا يكى از شما از جاى گودى (كنايه از قضاى حاجت) آمد، يا تماسى با زنان داشتيد و آب نيافتيد، پس بر زمين (و خاك) پاك و دلپسندى تيمّم كنيد، ...
■ اگر نماز احتیاط به عهده نمازگزار باشد و بین نماز واجب و نماز احتیاط فاصله بیفتد، آیا باید نماز اعاده شود؟
آیت الله خامنه ای: اگر کسی که وظیفه او خواندن نماز احتیاط است، آن را پیش از خارج شدن از حالت نماز به جا نیاورد، بنابر احتیاط واجب باید ابتدا نماز احتیاط را بخواند و سپس نماز را نیز اعاده کند.
طریقه خواندن نماز احتیاط:كسى كه نماز احتياط بر او واجب شد ...