■ چه كار كنم از نمازي که مي خوانم لذت ببرم؟
پاسخ: براي اينكه از نماز و عبادت لذت ببريم، ابتدا بايد بدانيم كه عبادت چيست، چگونه ارتباطي است و سپس حقيقت عبادت را در خودمان محقق كنيم و به ارتباط خود با خداي متعال عمق ببخشيم و سجاده را به مي عشق حق تعالي رنگين سازيم تا از عبادت و نماز لذت ببريم و براي رسيدن به اين هدف بايد نسبت به موارد ذيل مراقبت نمود.
الف- بالا بردن سطح معرفت خود نسبت خداي تعالي
بي شک هنگام صحبت کردن با فردي بزرگوار و داراي مقامات عالي، اگر انسان نسبت به او شناخت نداشته باشد، نه تنها از هم صحبتي با او لذت نمي برد، بلکه ادب حضور و هم کلامي با او را نيز رعايت نمي کند. آيا تا به حال از خود پرسيده ايم که شناخت ما از خداي خويش چقدر است؟ آيا نسبت به صفات الهي آگاهي داريم؟ الرحمن يعني چه؟ الرحيم به چه معناست؟ حمد و سپاس چرا بايد مخصوص پروردگار باشد؟ و... چرا امثال ما از نماز لذت نمي بريم، در حالي که معصومين ( عليهم السلام ) نماز را نور چشم خود مي دانستند؟
مطالعه ي کتاب هاي خداشناسي، پرسش از علما و صاحب نظران در اين خصوص و همنشيني با صاحب نفسان و اهل تقوا، کمک زيادي در اين زمينه خواهد کرد.
ب- تفکر و مطالعه در مورد نماز
هر يک از مقدمات و ارکان و اجزاء نماز، داراي فلسفه و حقيقتي است که درک و آگاهي نسبت به آنها در بهره بردن و حظ معنوي از نماز، مؤثر است. مطالعه ي کتب بزرگان و اهل سلوک، از قبيل اسرار الصلوة مرحوم ميرزا جواد آقا ملکي تبريزي ( رضوان الله تعاي عليه ) کتب تفسيري درباه ي سوره ي حمد و توحيد، در فهم حقيقت نماز و انس با آن بسيار مؤثر است.
ج- توجه به معاني نماز ( هم از جهت معنوي و هم از جهت کاربردي )
اگر قبل از هر عبارت نماز، معناي آن را در ذهن تداعي کنيد و سپس الفاظ عربي آن را بيان کنيد ( معني لغوي ) ملاحظه خواهيد کرد که ديگر نمازتان نمازي بي روح و کسالت آور نخواهد بود؛ بويژه اگر پس از تمرين و ممارست در توجه به معاني لغوي عبارات نماز، به معناي کاربردي آن توجه کنيد، از نمازتان لذت خواهيد برد.
مثلا ًوقتي عبارت الحمد لله رب العالمين را بر زبان جاري مي کنيد به ياد نعمتهاي الهي افتاده و لطف پروردگار را در احسان و بخشش او در نعمتهاي بي شمارش متذکر شويد؛ در اين صورت ارتباطي لذت بخش بين شما خداي متعال برقرار خواهد شد.
د - خواندن نماز در اول وقت
مداومت بر نماز اول وقت، کم کم انس با نماز را ايجاد خواهد کرد. کسي که هر کاري را بر نماز ترجيح مي دهد، نماز خواندن را براي اوقات بي کاري خود مي گذارد و هنگام نزديک شدن به طلوع يا غروب آفتاب نمازش را مي خواند، هيچ گاه از نماز خواندن، لذت نخواهد برد.
ه- پرهيز از دنيا دوستي
انسان هميشه به چيزي توجه دارد که نسبت به او محبت دارد. کسي که همه ي توجهش به دنيا و زرق و برق آنست چگونه مي تواند از نمازش لذت ببرد؟ ما دو نوع لذت داريم، لذت هاي مادي و لذت هاي معنوي. لذت از نماز جزء لذت هاي معنوي انسان است. كسي كه از لذت هاي مادي مانند موسيقي و فيلم و ماهواره و زن و خانه و ماشين و شهوات و مانند آن بيش از آن مقداري كه مشروع است، لذت مي برد و عادت هم كرده است، اگر بخواهد از معنويات لذت ببرد بايد از اينگونه لذت ها فاصله بگيرد و كم كم موضوع لذت هايش را عوض كند و سعي كند از نماز و عبادت و مناجات حق تعالي لذت ببرد تا مذاق جانش عوض شود و به جاي لذت هاي مادي لذت هاي معنوي جايگزين شود. اگر در زندگي به ضرورت از دنيا استفاده کنيم و به آن دل نبنديم، بسياري از مشکلات ما حل خواهد شد.
ز- ياد خدا در همه حال
اگر انسان، در هر موقعيتي خدا را ناظر بر اعمال و رفتار خويش ببيند و اين ذکر و ياد را در درون خود تقويت کند، کم کم نسبت به خداوند محبت پيدا کرده و با ياد او انس مي گيرد؛ لذا چنين کسي وقتي در معرض شنيدنيها، ديدنيها، خوردنيها و... قرار مي گيرد اول از خود سؤال مي کند: آيا خداي من که ناظر من است از اين کار من راضي است؟ بنابراين با ياد خدا از حرامها اجتناب کرده و با ياد خدا به واجباتش عمل مي کند. اين فرد به تدريج به ياد خدا دل مي بندد و اوقات نماز را بهترين زمان براي معاشقه با محبوبش مي داند.
■ آیا نماز در بحبوحه جنگ مثل نماز ظهر عاشورا که امام حسین علیه السلام اقامه کرد سابقه هم داشته است؟
ابا عبدالله(ع) درس عشق ورزى به نماز و راز و نیاز با معبود را از پدر بزرگوارش فراگرفته است. ابن عباس در گرماگرم جنگ صفین، آن حضرت(ع) را دید که سر را به سوى آسمان بلند کرده و در انتظار چیزى است. پرسید: یا امیرالمؤمنین؛ آیا نگران چیزى هستید؟ فرمود: آرى، ...
■ خواندن نماز شب که اين همه توصيه شده اگر حتي از روي خواب آلودگي و خستگي و بدون حضور قلب هم خوانده شود هم درست است؟
چنین نماز شبی نه تنها درست و صحیح است بلکه يکي از بالاترين ارزش هاي نماز شب اين است که انسان در عين خستگي و خواب آلودگي براي کسب رضايت الهي به اقامه نماز بايستد؛ در حديثي قدسي آمده است:
وقتى كه بندهاى در نيمه شب براى نماز و طاعت خداوندى برخيزد و س ...
■ چرا نمازهاي قضاي مرد فوت شده بر پسر بزرگترش واجب ولي نمازهاي قضاي مادر بر وي واجب نيست، چه دليلي دارد پدر اين بهره را ببرد ولي مادر نه؟
براي دريافت پاسخ بايد به چند نكته توجه نمود:
روايات متعددي داريم که، از ميت،نماز و روزه و...قضا شود ازاين جهت فرقي بين زن و مرد نمي گذارند.
امام صادق (عليه السلام) فرمودند:«اَلصلاةُ التي دَخَلَ (حَصَلَ) وَقتُها قَبلَ اَن يَمُوتَ المَيتُ يَقضي عَنه ...