■ اگر ما در هنگام نماز خواندن حواسمان جاي ديگر باشد نماز مورد قبول است؟
پاسخ: بدون شك روح نماز، حضور قلب است و نماز بي حضور قلب قالبي بدون روح و جسمي بي جان است.
در روايات آمده كه از نماز به مقدار حضور قلبي كه نمازگزار داشته پذيرفته مي شود اگر همه نماز با حضور قلب بوده تمام نماز و اگر نيمي با حضور قلب بوده نيمي از نماز و اگر ثلثي از نماز با حضور قلب بوده ثلث نماز پذيرفته مي شود. البته اين در مورد نماز فرادا است ولي مراجع عظام تقليد در رساله هاي خود مي نويسند كه نماز جماعت بدون حضورقلب و يا با حضور قلب كمتر بر نماز فرادا همراه با حضور قلب مقدم است و اين به دليل اهميت نماز جماعت و آثار و بركاتي است كه به دنبال دارد كه در مجموع مصلحت و منفعت و بركاتي كه از نماز جماعت به دست مي آيد و نفعش عام و همگاني است بر مصلحتي كه از نماز فرادا همراه با حضور به دست مي آيد بيشتر و بر آن مقدم است و اين به دليل اهميتي است كه دين مبين اسلام به امور اجتماعي و سامان بخشيدن به روابط بين مؤمنان و تحكم پايه هاي اجتماع مي دهد چون اگر پايه هاي اجتماع و روابط اجتماعي مستحكم و براساس ارزش هاي ديني و الهي نباشد و آرامش اجتماعي و روحي بر آن حاكم نباشد، براي افراد زمينه خواندن نماز فرادا با حضور قلب فراهم نمي گردد و چون دين اسلام، ديني جامع و همه جانبه نگر و ريزبين و آينده نگر است و با پيچ و مهره روابط اجتماعي و نيازهاي انسان به خوبي آگاه است چون دستوراتش، دستورات خداوندي است كه خالق و سازنده و مهندس انسان است و نيازهاي مادي و معنوي و جسمي و روحي او را بهتر از هر كس ديگر مي داند و تمام دستورات و احكام و آموزه هايش براساس فطرت و در جهت تأمين نيازهاي دنيا و آخرت و سعادت انسان است. البته اين كه گفتيم نماز فرادا با حضور قلب بعد از اول وقت بر نماز فرادا بدون حضور در اول وقت مقدم و افضل است در صورتي است كه اين امر به صورت موردي و در بعضي اوقات رخ دهد وگرنه اگر برنامه اي مستمر و پايدار و هميشگي و يا غالبي باشد، اين از دسيسه ها و وسوسه ها و دام هاي ظريف و نامحسوس شيطان است كه براي محروم ساختن اهل ايمان از فضيلت و بركات نماز اول وقت، نماز با تأخير را در نزد او شيرين تر و جذاب تر و با حضور تر جلوه مي دهد و ترتيبي مي دهد كه نماز اول وقت در نزد نمازگزار بدون حضور و بدون حال و توجه جلوه كند و به اين ترتيب اين فضيلت و بهره الهي را از دست آنان بگيرد. چون شيطان براي هر كس دامي ويژه او دارد و غالبا دامي كه براي اهل ايمان و بندگان خوب خداوند مي گسترد ظريف و پنهان است و محتاج دقت و تيزبيني خاصي است كه جز با تقويت ايمان و تقوا و بندگي خالصانه و صادقانه نمي توان از آن آگاهي يافت.
■ كسى كه مىتواند نماز را ايستاده بخواند ولى نمىتواند به سجده رود، ركوع و سجده را چگونه انجام دهد؟
بايد به هر مقدار كه مى تواند ولو با تكيه دادن به ديوار و امثال آن بايستد سپس به مقدارى كه مىتواند ركوع رود و در صورتى كه نمىتواند از حال ايستاده به ركوع رود، روى صندلى و مانند آن بنشيند و به ركوع رود پس از ركوع اگر مىتواند با وضع شش موضع ديگر سجده ...
■ اگر به اول نماز جماعت نرسیم، آیا پاداشهای آنرا از دست خواهیم داد؟
با جستوجوی انجام شده؛ روایتی نیافتیم که بیان کند اگر فردی از ابتدای نماز جماعت حاضر نشده و رکعتها و یا بخشی از یک رکعت را از دست داده باشد، به دنبال آن، دقیقاً چه پاداشهایی را از دست خواهد داد.
اما این مطلب را میتوان قطعی دانست که؛ افرادی که بع ...
■ در قرآن مى فرمايد: «نماز جز بر خاشعان سنگين است» 1، چه كنيم خاشع باشيم تا نماز بر ما سنگين نباشد؟
آيت الله جوادى آملى در تفسير تسنيم در ذيل آيات 45 و 46 از سوره بقره مىنويسد:
«قرآن كريم در آيه 46 به منشأ خشوع خاشعان اشاره كرده، مىفرمايد: ياد مرگ و قيامت، همه توان انسان را گرفته، قلب او را مىلرزاند و وى را خاشع مىسازد; زيرا همه غرورها و "من و ما" ...
