پاسخ: به طور كلي قبولي عبادات به خصوص نماز مراحل بلكه شرايطي دارد. زيرا

گاهي عبادت صحيح است ولي رشد آور نيست مثل دارويي كه شفابخش نيست.

در آيات و روايات شرايط و مراحل قبولي عبادات شش چيز ذكر شده كه

عبارتند از: 1- شرط اعتقادي; 2- شرط ولائي; 3- شرط اخلاقي; 4- شرط

اقتصادي; 5- شرط اجتماعي; 6- شرط بهداشتي.

1- شرط اعتقادي: نمازگزار بايد ايمان به خدا داشته باشد. قرآن در سوره

نحل آيه 97 مي‏فرمايد ((عمل صالح از زن و مرد با ايمان است كه موجب زندگي پاك مي‏شود)) و در سوره مائده آيه 93 مي‏فرمايد: ((نداشتن ايمان مايه ثباتي اعمال است))

2- شرط ولائي: يعني برخورداري ازولايت و رهبري صحيح و آسماني همچون امام علي بن ابي طالب(ع) و فرزندان آن حضرت كه همه بندگان خدا و بندگي‏ها، نماز، حج و جهاد را در مسير الهي قرار مي‏دهد و به آنها جهت شايسته مي‏بخشد. در حديث است كه امام باقر(ع) فرمود: ((كسي كه به خدا ايمان دارد و عبادت‏هاي طاقت فرسا انجام مي‏دهد ولي امام لايقي از طرف خدا ندارد تلاش بي‏فايده است.)) (وسائل ج 1، ص 90)

3- شرط اخلاقي(تقوا): خدا تنها از اهل تقوا مي‏پذيرد مثل داستان فرزندان حضرت آدم كه هر دو قرباني كردند; ولي قرباني يكي پذيرفته شده و يگري نه.

4- شرط اقتصادي: اداي حق مردم; اداي حقوق محرومان در درجه‏اي از اهميت است كه گاهي قبولي عبادت بستگي به آن دارد. پرداختن زكات با داشتن درآمد مشروع از اين نمونه‏هاست. امام رضا(ع) فرمودند: ((هر كسي نماز بخواند ولي زكات نپردازد نمازش قبول نمي‏شود.)) (بحار ج 96 ص 12)

5- شرط اجتماعي: خيرخواهي نسبت به ديگران، حفظ پيوندهاي اجتماعي و اخوت ميان مسلمانان و روابط شايسته و نيكو ميان پيروان اسلام حايز اهميت است.

6- شرط خانوادگي: خوشرفتاري در امور خانوادگي و رعايت حقوق متقابل زن و شوهر، فرزند و پدر و نيز همسايگان را چنان مهم دانسته كه بي‏توجهي به آنها گاهي باعث بطلان عبادات مي‏گردد. در اين زمينه امام صادق(ع) فرمود: ((نماز فرزنداني كه با خشم به پدر و مادر خود نگاه مي‏كنند قبول نمي‏شود گرچه والدين، نسبت به آنان كوتاهي و ظلمي كرده باشند)) (اصول كافي، ج 2ص 349)

همچنين پيامبر اسلام(ص) فرمود: ((هر كس زن بد رفتار و اذيت كننده‏اي داشته باشد، خداوند نماز و كارهاي نيك آن زن را نمي‏پذيرد، مرد نيز چنين است.)) (وسائل ج 14، ص 116)

آري وقتي ما از نردبان نماز به معراج مي‏رويم كه پايه هاي آن روي زمين محكمي باشد; ولي اگر روي يخ لغزنده يا زمين سست قرار داده شود بالا رفتن را مشكل يا غير ممكن مي‏سازد. پس قبولي عبادات به خصوص نماز با شرايط ومراحل ذكر شده امكان‏پذير است.