پاسخ: اگر کسي نفس خود را که به توحيد گرايش دارد، با حب نفس، حب جاه و مقام، حب به دنيا و... دفن کند، ديگر عظمت و كبريايي خداوند متعال را در مقابل اين امور ناديده مي گيريد و اين همان مهمترين علتي كه موجب لذت نبردن انسان از نماز مي شود.
امام صادق - عليه السلام – تشريح اين علت فرموده اند:« چون تكبير (نماز) راگفتي، آنچه را كه ما بين آسمان و زمين است درمقابل كبرياي خدا كوچك و ناچيز شمار كه اگر خداوند بر قلب بنده زماني كه تكبير مي گويد، بنگرد و در دل او چيزي باشدكه از حقيقت معناي تكبير بازش مي دارد، به او گويد: (اي دروغگو آيا مرا مي فريبي؟ به عزت وجلالم سوگند كه از شيريني ياد خود محرمت كنم و از قرب به خودو شادماني مناجاتم محجوبت سازم ) پس به هنگام نمازگزاردنت دل خود را بيازما، اگر شيريني نماز را و در (عمق ) جان سرور و بهجت (حاصل از) آن را مي يابي و دلت از راز و نيازبا او شادمان است و از گفتگو با او لذت مي برد، بدان كه خداوند تو را در تكبيري كه بر زبان رانده اي تصديق فرموده است وگرنه، بدان كه فقدان لذت مناجات و محروميت از شيريني عبادت دليل بر اين است كه خداوند تو را (در تكبيرت ) دروغگو دانسته و از درگاه خود رانده است.»
علاوه بر اين برخي ديگر از امور نيز موجب مي شود تا انسان لذت نماز را از دست بدهد از جمله:
- وجود افکار پريشان و نبود صفاي دل و حضور قلب در نماز.
- نشناختن نماز و اهميت و اسرار نهفته در آن.
- استفاده از غذاهايي كه حلال نيستند.
- استفاده از غذاهايي كه پاك نيستند.
- تكرار گناه به حدي كه دل سياه گردد و شوق عبادت گرفته شود.
- مشغول بودن ذهن و فكر به هنگام نماز.
در پايان اين بحث توجه به دو نکته لازم و ضروري است:
اول- اگر قرار بود هر امري که از جانب خداوند بر ما واجب شده است، با لذت همراه مي شد، معلوم نبود چه کسي مؤمن است و چه کسي فاسق ! چرا که مهم اين است که امر خدا را اطاعت کرده و انجام تکليف کنيم چه لذت ببريم و چه لذت نبريم؛ در اين صورت معلوم مي شود چه کسي عبد خدا است و چه کسي عبد هواي نفس!
دوم- لذت بردن از مناجات با حضرت حق به خصوص در نماز، به تدريج و به مرور زمان، همراه با مراقبت و سعي و تلاش حاصل خواهد شد. پس بايد صبور بود و عجله نكرد.