■ همیشه نمازم را اول وقت می خوانم، از کجا بفهمم نمازم برای خداست نه از روی تکرار و عادت؟
پاسخ: نخست باید دانست؛ هر تکرار و عادتي زشت نمي باشد، بلکه مي تواند مفيد باشد مثل عادت به ورزش.
اما عادت به عبادات دو گونه است:
برخي عادت ها ريشه در آگاهي ندارد و يک عادت کور است، چنین عادتی سبب پایین آمدن ارزش و آثار آن عمل می شود.
برخی عادت ها پشتوانه اختياري دارد، يعني ناشي از عمق معرفت به خداوند است، چنین عادتی بر ارزش و آثار آن عمل مي افزاید.
اگر درجه حضور قلبی نماز فعلی شما با نماز قبلی فرق کرده و بالا رفته یعنی عادت نبوده و شما را رشد داده است
امام صادق عليه السلام فرمودند : «به طول ركوع و سجود شخص ننگريد ( فريفته نگرديد ) زيرا ممكن است به آن عادت كرده باشد واگر ترك كند وحشتش گيرد؛ و ليكن به راستى گفتار واداى امانتش بنگريد»
در اين حديث دو نشانه براي نماز از روی عادت کور بیان شده است:
اول : اگر آن را با كيفيت گذشته به جاي نياورد، نگران و وحشت زده می شود.
دوم : با صداقت در گفتار و اداء امانت همراه نيست.
البته نماز داراي درجات بسياري است و هر درجه آن ارزش دارد و حتي نماز اول وقتِ از روي عادت هم موجب خشنودي خداوند است و آثار زیادی دارد، البته انسان بايد بکوشد تا با بالا بردن آگاهي خود درباره نماز اول وقت آن را از روی بصیرت انجام دهد.
■ خواندن نماز والدین چگونه است؟ آیا میتوان آنرا برای پدربزرگ و مادر بزرگ نیز خواند؟
در برخی از منابع روایی - البته بدون آنکه صریحاً مستند به روایتی شود - نمازی تحت عنوان «نماز والدین» چنین نقل شده است:
این نماز دو رکعت است؛ در رکعت اول بعد از حمد، ده مرتبه آیه «رَبَّنَا اغْفِرْ لِی وَ لِوَالِدَیَّ وَ لِلْمُؤْمِنِینَ یَوْمَ یَقُو ...
■ آیا در نیت نماز جماعت باید تعداد رکعات نماز را مشخص کرد؟
پیش از آنکه به اصل پاسخ پرداخته شود لازم است به این نکته تذکر داده شود که در نیت دو بحث اساسی مطرح است:
1. آیا در نیت تلفظ لازم است؟
2. بعد از آنکه روشن شد لازم نیست آنچه در نیت معتبر است را به زبان آورد[1] این بحث مطرح می شود که چه چ ...
■ سوالی که مطرح است اینکه در تعقیبات نماز کدام یک از این اعمال اولویت دارد: سجده شکر، تسبیحات حضرت زهرا(س)، یا ذکر صلوات؟
در احادیث، ترتیبی برای تعقیبات نماز ذکر نشده است، ولی گروهی از فقها میگویند از برخی روایات چنین برمیآید که در انجام تعقیبات نماز، اولویت با تسبیحات فاطمه زهرا(س) است؛ یعنی اینکه نمازگزار پس از اتمام نماز، 34 مرتبه الله اکبر، 33 مرتبه الحمد لله و ...