پاسخ: در مورد ذکر رکوع و سجود باید گفت، انسان هر ذکری که در رکوع و سجود بگوید کافی است و بنابر احتیاط واجب[1] آن ذکر، به اندازۀ سه مرتبه "سبحان الله" در رکوع و سجده و یا یک مرتبه "سبحان ربی العظیم و بحمده" در رکوع و یک مرتبه «سبحان ربی الاعلی و بحمده» در سجده کمتر نباشد.[2]
همچنین بنابر احتیاط واجب در رکوع "سُبْحانَ رَبِّیَ الْأَعْلى‏ وَ بِحَمْدِهِ" نگوید و نیز "سبحان ربی العظیم و بحمده" را در سجده نگوید.[3]
حال اگر کسی سهواً ذکر رکوع و سجده را به جابجا بگوید، اشکال ندارد، ولی اگر عمدا جابجا بگوید، چنانچه به قصد مطلق ذکر باشد، باز هم اشکال ندارد، ولی اگر به قصد ذکر خاصّ جابجا بگوید، بنا بر احتیاط واجب جهت ذکر رکوع یا سجده کافی نخواهد بود.[4]
[1]. آیت الله فاضل: (باید..)؛ آیات عظام صافى بهجت:( احتیاط مستحبّ..)؛ آیات عظام: خوئى، تبریزى: (بهتر آن است که..).
[2]. توضیح المسائل مراجع، امام خمینی، توضیح المسائل (محشّی)، گردآورنده: بنی‌هاشمی خمینی، سید محمدحسین، ج 1، ص 562، م 1028، دفتر انتشارات اسلامی، قم، چاپ هشتم، 1424ق.
[3]. ر.ک: همان، ص 562 و 571.
[4]. ر.ک: بهجت، محمد تقى، استفتائات، ج‌2، ص 150، س 2025، قم، دفتر حضرت آیة الله بهجت، اول، 1428 ه‍ ق؛ مکارم شیرازى، ناصر، استفتاءات جدید، ج‌2، ص 106، س 257، قم، انتشارات مدرسه امام على بن ابى طالب، دوم، 1427 ه‍ ق.