■ آيا نماز بدون حضورقلب باطل است؟
پاسخ: با توجه به اهميت فراوان حضور قلب و جايگاه آن، اين پرسش پيش میآید كه: نمازهای بدون حضور قلب چه حکمی دارد؟ يا نمازهایی كه مرتبه ای از حضورقلب را دارد، ولی در تمام اجزايش حضور قلب نيست، چه میشود؟
درباره اين مطالب مرحوم ميرزا_جواد آقا ملكی تبريزی می فرماید:
«از جمع بين اخبار و روايات حضور قلب به دست میآید كه خداوند حتی برای نمازی كه در اول آن نيّت و حضور قلب برای نمازگزار باشد، اثری قرار داده و ساقط كننده قضاست و فقها هم به همين معنا آن نماز را صحيح میدانند.
اما قبول شدن نماز و ساير آثار ديگر آن، وابسته به اين است كه آن نماز از جميع مراتب حضور خالی نباشد. ( اسرار الصلاة، ص ۲۹۱ و ۲۹۲.)
بنابراين، اگر نماز در هنگام شروع و تكبيرة الإحرام با قصد قربت و حضور قلب آغاز شود، صحيح خواهد بود و تكليف را بر میدارد، ولی در قبولی نماز و آثار و بركات کامل دنیوی و اُخروی آن، حضور قلب در همه نماز شرط است.
البته حضور قلب، مراتبی دارد كه اگر تحصيل مرتبه كامل آن برای همگان شدنی نباشد، نبايد از مراتب پايينتر غفلت ورزيد كه آن هم غنيمت است و اميد قبولی در آن میرود.
آداب نماز؛ مرکز تخصصی نماز ؛ ص ۷۲.
■ در چه مواردی جایز است نماز را بشکنیم؟
رها کردن نمازِ واجب(شکستن نماز) حرام است؛[1] اما در حال ناچارى یا براى هر غرض دینى یا دنیوى که مورد اهتمام نمازگزار است مانعى ندارد. مانند این موارد:
1. حفظ جان خود یا دیگرى
2. حفظ مال مهمّى از خود یا دیگرى
3. جلوگیرى از ضرر مالى و بدنى[2]
4. همچ ...
■ كسى كه نماز و روزه قضا بر گردن دارد، آيا مىتواند نماز و روزه مستحبى به جا آورد؟
همه مراجع: مىتواند نماز مستحبى بخواند؛ ولى نمىتواند روزه مستحبى بگيرد.
نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاه، رساله دانشجويى ؛ پرسش ۱۳۹. ...
