پاسخ: «اخلاص»، يكى از فضايل درونى مؤمنان و مردان الهى است كه مستلزم پاكى بى‏شائبه اعمال دينى و عبادت‏هاى خالصانه است و از هر گونه ريا و انگيزه غير الهى بدور می باشد.
نمازی كه مؤمن در برابر خدا انجام می دهد، قبل از هر چيز اقرار به يگانگى او است؛ يعنى، او را پروردگار مطلق شناختن و هيچ يك از آفريده‏ها را با او شريك ندانستن است. بنابراین منظور از اخلاص در نماز این است که انسان صرفا به خاطر خدا اقدام به اقامه نماز نموده و در نماز، تنها او را در نظر داشته باشد و هیچ چیز را در این عمل عبادی شریک خداوند قرار ندهد.
برخی از نشانه هایی که بوسیله آن می توان خالصانه بودن نماز را تشخیص داد بدین شرح می باشد
الف - عدم توقّع از ديگران
اگر كار براى خداست، انسان مخلص، چشمداشت تشكّر و قدردانى از غير خدا ندارد. اگر قدر نشناسى و ناسپاسى هم ديد، باز در عمل خويش ثابت قدم و استوار است. اين نشانه آن است كه براى خدا كار مى‏كند اما اگر کسی بواسطه نماز خواندش از دیگران توقع تعریف و تمجید و یا ارائه خدمتی داشته باشد این عمل با اخلاص سازگاری ندارد.
ب – عدم توقع پاداش از خداوند
نشانه دیگر اخلاص در نماز این است که انسان در ازای نمازی که می خواند توقع پاداش از خداوند نداشته باشد هر چند یقینا خداوند نماز وی را بی پاداش نمی گذارد.
امام صادق علیه السلام در این باره فرموده اند:« كمترين نشانه اخلاص آن است كه آدمي در اطاعت و عبادت حق، كوشا باشد، و براي عمل خود ارزشي قايل نباشد و خود را طلبكار خدا نداند، زيرا مي داند اگر خداوند آن گونه كه بايد از او مطالبه عبادت كند، از انجام آن ناتوان خواهد بود.»
ج - پشيمان نشدن
انسان مخلص، از كار نيكى كه كرده، پشيمان نمى‏شود. چون نزد خدا پاداشش محفوظ است و به وظيفه هم هر چه بوده عمل كرده است و اجر و ثواب را هم از او می گیرد.
اگر کسی خالصانه نمازش را بخواند اما در زندگی با مشکلات مواجه شود، پشيمانى ندارد. اگر در بروز مشکلات و سختی ها از نمازهایی که خوانده پشيمان شدد، پاى اخلاصش مى‏لنگد.
د- عدم تأثير استقبال يا بى اعتنايى
اين هم نشان ديگرى از اخلاص است. اين نباشد كه اگر نمازتان مورد ستايش واستقبال قرار مى‏گيرد، تشويق به‏انجام آن شويد، واين نباشد كه چون كارتان با بى‏اعتنايى وبى‏مهرى مردم روبرو شود سست شويد. اگر كار براى خداست نبايد تشويق و استقبال يا بى اعتنايى و عدم قبول مردم در انسان مخلص مؤثر واقع شود.
و- يگانگى ظاهر و باطن
از نشانه‏هاى ديگر خلوص، همگونى ظاهر و باطن است. عملش در ظاهر با نيّتش در باطن يكسان باشد. گندم‏نماى جو فروش نباشد، و همان باد كه نشان مى‏دهد،«بود» و«نمود»ش يكى باشد.
على عليه السلام فرموده است:«مَنْ لَمْ يَخْتَلِفْ سِرُّهُ وَ عَلانِيَتُهُ وَ فِعْلُهُ وَ مَقالَتُهُ، فَقَدْ اَدّىَ الاَمانَةَ وَاخْلَصَ الْعبادَة». كسى كه ظاهر و باطنش و نهان و آشكارش و رفتار و گفتارش با هم اختلاف نداشته باشد، او امانت الهى را ادا كرده و عبادت و بندگى را خالص ساخته است. نشانه‏هاى ديگرى هم براى اخلاص وجود دارد كه به همين قدر، بسنده مى‏شود.
آنكه اخلاص دارد، نورانيتى در دل، توفيقى در عمل، پاداشى در دنيا و آخرت، عاقبت بخيرى و خوش نامى، محبوبيّت و نام نيك خواهد داشت. اين وعده الهى است كه پاداش نيكوكاران خالص و بندگان مخلص ضايع نمى‏شود .