پاسخ: پاسخ اجمالی:

نمازی که انسان را از زشتی و گناه دور می کند،‌ نماز مقبول است؛ و نماز مقبول، نمازی است با توجه و معرفت. گفتن اذکاری صرفا از روی عادت و به صورت لقلقه ی زبان،‌ نماز واقعی نیست. تا معرفت نباشد، نماز کامل نمی شود.

یکی از شاگردان آیه الله بهجت مى گوید: روزى از آقا پرسیدم آقا چه کار بکنم در نمازم حضور قلب بیشتر داشته باشم؟ آقا ابتدا سر به پایین افکند سپس سرش را بلند کرد و فرمود: «روغن چراغ کم است.»

من به نظر خودم از این جمله این معنى را فهمیدم که یعنى معرفت کم است و ایمان قلبى و باطنى ضعیف است؛ و گرنه ممکن نیست با شناخت کافى، قلب حاضر نباشد.(۱)

پی نوشت:
۱. برگى از دفتر آفتاب (شرح حال شیخ ‌السالکین حضرت آیت اللّه العظمى بهجت) ص ۱۳۲