■ چه کار کنیم که در نماز حضور قلب داشته باشیم؟
پاسخ: برای حضور قلب در نماز کارهای فراوانی می توان انجام داد که به تعدادی از آنها اشاره می کنیم:
نکته اول: در رابطه با حضور قلب در نماز باید عوامل حواس پرتی را از خودمان دور کنیم که خود این عوامل گاهی می تواند درونی باشد و گاهی بیرونی باشد
درونی مثل: پرخوری، گرسنگی، حبس بول و...
بیرونی مثل: مثل سر صدا ها یا نماز خواندن روبه روی تلویزیون روشن، مکان شلوغ و...
نکته دوم: قبل از ورود به نماز ما نسبت به اهمیت نماز و حضور قلب و دستور الهی و در محضر خدا بودن و هدف آفرینش و....فکر کنید و خود را آماده سخن گفتن با خداوند کنید که این عمل تاثیر زیادی در حضور قلب دارد.
نکته سوم: در نماز قبل از گفتن کلمات به معنای کلمات دقت کنیم و بدانیم کلمه بعدی که قرار است بیان کنیم چه معنایی دارد.
نکته چهارم: قبل از نماز اذکار مستحب وارد شده را بخوانیم و تا چند دقیقه قبل آن با کسی صحبت نکنیم و حالت نماز را داشته باشیم .مثلا دعای توجه را بخوانیم: «وَجَّهتُ وَجهىَ لِلَّذى فَطَرَ السَّمٰواتِ وَ الأرضَ، عالِمِ الغَیبِ و الشَّهادَةِ حَنیفاً مُسلِماً وَ ما انَا مِنَ المُشرِکینَ.انَّ صَلاتى وَ نُسُکى وَ مَحیاىَ وَ مَماتى للّٰهِ رَبِّ العَالَمین، لاشَریکَ لَهُ وَ بِذ لِکَ امِرتُ وَ انَا مِنَ المُسلِمینَ»
نکته پنجم: از تعقیبات نماز غفلت نکنیم و آنها را هم انجام دهیم چون تعقیبات هم حضور قلب در محسوب و آن را جبران می کند.
نکته ششم: خواندن نافله ها و نماز های مستحبی مثل نماز شب و نماز هایی که قبل و بعد نماز های روزانه سفارش شده است تاثیر زیادی در حضور قلب در نماز دارد.
امام باقر علیه السلام فرمودند از نماز شما آن مقداری مورد قبول است که حضور قلب داشته باشید زرار گفت که ای وای پس هلاک شدیم!! حضرت فرمود اینگونه نگو بلکه نافله ها جبران کننده هستند و کسری ها را جبران می کنند.
نکته هفتم: باید ذی نماز گذار داشته باشیم چرا که ظاهر در باطن هم تاثیر دارد لذا باید با لباس تمیز و مرتب و عطر و....که تاثیر در حضور قلب نماز دارد.
نکته هشتم: حالت وداع در نماز داشته باشیم و گویا این آخرین نمازی است که می خواهیم بخوانیم و واقعا هم همین طور است و ما نمی دانیم که آیا بعد این زنده هستیم که نماز بعدی را بخوانیم یا نه و این خود حضور قلب می آورد.
نکته نهم: یکی از امامان خود را مقتدای خود قرار دهیم مثلا امام سجاد علیه السلام چگونه نماز می خواندند و سعی کنیم خود را شبیه او کنیم.
نکته دهم: نماز را از آن حالت کلیشه ای خود خارج کنیم لذا اذکاری را که می توان تغییر داد را تغییر بدهیم و با خودمان بگوییم که امروز ذکر رکوع،سجود، قنوت و.... را چه بگویم این خود عاملی است که حواس پرتی را دور و توجه را زیاد می کند.
یازدهم: قبل از نماز یک توسلی داشته باشیم به یکی از ائمه علیهم السلام مثلا سلامی به امام حسین علیه السلام داشته باشیم که این عمل آثاری دارد که کمک به حضور قلب می کند.
نسبت حضور قلب در نماز کتابی نوشته شده است به عنوان حضور قلب در نماز از منظر امام خمینی ره و شهید ثانی که پیشنهاد می شود جهت مطالعه مراجعه شود.
پرسمان اعتقادی
■ فلسفه اينكه در سفر بايد نماز هاي خود را شكسته بخوانيم چيست؟
علت شكسته خواندن نماز در حال مسافرت تصريح آيات قرآن است:
آيه 101 سوره نساء دلالت دارد بر اينكه مسافر بايد نمازش را قصر (شكسته) بخواند. آنجا كه مىفرمايد:
« وَ إِذا ضَرَبْتُمْ فِي الْأَرْضِ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُناحٌ أَنْ تَقْصُرُوا مِنَ الصَّلاة» ...
■ آیا اینکه می گویند در سیر باطنی نماز اقتدا که می کنیم یعنی اقتدا به پیامبر و اقتدا به امام زمان می کنیم درست است یا فقط اقتدا به امام زمان مطرح است ؟ البته من سیر باطنی نماز را می گویم که آن هم یعنی نماز را در اول وقت بخوانیم نه آخر وقت
با سلام و احترام
آنچه می تواند درست باشد این است که نماز اول وقت، اقتدای به سیره امام عصر ع است.
چون یقینا ایشان نمازهایشان اول وقت است و ما را به این عمل سفارش کرده اند.
اگر این نماز همراه با حضور قلب باشد، به نمازی که اهل بیت سفارش کرده اند نزدی ...
■ ازسستي در نماز خواندن رنج مي برم با اينكه خيلي علاقه دارم چكاركنم؟
به نظر می رسد علت اصلی سستی و کاهلی در نماز، ضعف اراده و تنبلی افراد باشد. بدیهی است که نمی توان با خواندن یک مقاله یا کتاب یا خوردن یک قرص مثلاً به اراده قوی دست یافت. بلکه با تلاش مستمر و بهره گرفتن از راهکارهای عملی، می توان به تقویت اراده پرداخ ...