■ این که عبادت، به معنای، خضوع در برابر عظمت و ربوبیت خداوند است، آیا شامل کسی که کارهای نیک و پسندیده ای را انجام می دهد ولی حضور قلب ندارد، می شود؟
پاسخ: عبادت به معنای خضوع و فروتنی در برابر خداوند و معبود حقیقی است.
عبادت دارای اقسامی است؛ نظیر عبادت با قلب، عبادت با زبان، عبادت با دیگر اعضا و جوارح بدن (عبادت عملی) و... مصادیق هر یک از این اقسام در زندگی انسان بی شمار است. به طور کلی می توان گفت هر اندیشه، ذکر و کاری که انسان با نیت تسلیم و اطاعت از درگاه باری تعالی انجام دهد، مصداق عبادت محسوب می شود.
هریک از اقسام و مصادیق عبادات نیز درجاتی دارد. بالاترین درجه هر عبادت درجه ای است که با شناخت و معرفت بیشتر خداوند همراه با اخلاص و قصد قربت به خدای مهربان باشد. [1]
اما عبادت غیر از حضور قلب است؛ زیرا حضور قلب که خود مراتبی دارد، بالاترین مرتبه اش این است که انسان در حال عبادت، عظمت الاهی و آنچه از حقایق هستی را که به آن اعتقاد دارد، از عمق جان و دل خود درک کرده و به معرفتی رسیده باشد که قلب او در اثر عشق به کمال محض خداوندی بی قرار باشد؛ به طوری که با علم باطنی، عالم را محضر خدا بداند و همین درک حقیقی، او را چنان غرق در عبادت نماید که فقط به وجه الله بنگرد.
پس، انسان ممکن است کارهای پسندیده ای – مانند آنچه در پرسش مطرح شده - را در زندگی خود با نیّت پاک و به قصد تقرب به خدا انجام دهد، اما کمتر و کمرنگ تر حضور خدا و عظمت او را درک نماید، اما این بدین معنا نبوده که او هیچ اهل عبادت نیست، بلکه او هم در حال عبودیت و بندگی خدای متعال است، ولی چون عبادت دارای درجاتی بوده، انسان هایی در این مرتبه، به درجه ای از خضوع و فروتنی و عبودیت نایل گشته اند و در نشانه این درجه از فروتنی همین بس که به سمت اطاعت دستورات الاهی گام برداشته اند.
در این ارتباط حتی اگر شخصی به عنوان نمونه برای رضای خدا روزه بگیرد و در همان حال مرتکب گناه نیز شود، گرچه به پاداش کامل روزه نخواهد رسید، اما خداوند رحمان آن عبادت او را مورد پذیرش قرار خواهد داد.
آری اگر شخصی نه به خاطر خدا، بلکه برای ریا به ظاهر عبادت مشغول شود، عمل او در واقع عبادت نیست.
■ سه تکبیر آخر نماز چه معنی دارد؟ معنی ومقصود از این کار چیست؟
امام صادق (علیه السلام) فرمودند: هنگامی که رسول خدا (صلی الله علیه و آله وسلم) مکه را فتح کردند با اصحابش نزدیک حجرالاسود نماز خواندند و پس از نماز دستها را بلند کردند و سه بار تکبیر گفتند وبه اصحاب خود فرمودند: این تکبیرها را رها نکنید. «علل الشرایع ...
■ چرا در رکعت سوم و چهارم نماز تسبیحات اربعه می خوانیم؟
احتمال دارد به جهت فضایل و اهمیت ویژه این ذکر در بین ذکرهای الهی باشد. چرا که نماز مهمترین عبادت است و در آن باید اعمال و سوره ها و اذکارِ مهم گنجانده شود.
ما در اینجا به گوشهای از فضائل این ذکر اشاره میکنیم:
1.تسبیحات اربعه باز دارندۀ از انواع ...
■ بهترين شکل سلامي که بعد از خواندن نمازهاي يوميه به خدمت معصومين(عليهم السلام) گفته مي شود که به سه طرف گفته مي شود (به طرف كربلا، مرقد امام رضا(ع)، دگر بار به طرف قبله با سلام بر اهل قبرستان بقيع) به چه صورت است؟ آيا اين سلام در منبعي خاص بيان شده است؟
سلام هايي كه پس از پايان نماز مي خوانند نخست رو به طرف قبله به حضرت سيدالشهدا سلام داده مي شود ((السلام عليك يا ابا عبدالله، السلام عليك يابن رسول الله، السلام عليكم و رحمه الله بركاته )) و بعد رو به طرف خراسان به حضرت رضا سلام داده مي شود ((السلام ع ...
