■ با وجود فضیلت های بسیاری که برای نماز اول وقت گفته شده آیا موارد استثنائی وجود دارد که انسان بواسطه آن بتواند نمازش را به تاخیر بیندازد؟
پاسخ از طرف محمدسعید اختریان پور: آن چه از روايات استفاده مي شود اين است که نماز اول وقت اهميت ويژه و خاصي دارد و بايد آن را بر کارهاي معمولي و غير ضروري مقدم داشت. اما اگر کاري که با نماز اول وقت در تزاحم و تعارض است به جهتي اهميت و خصوصيتي داشته باشد که بايد آن را بر نماز مقدم داشت اشکالي ندارد.
به عنوان نمونه انسان براي درك فضيلت نماز جماعت مي تواند نماز اول وقت خود را به تاخير بندازد تا نمازش را به جماعت بخواند و يا در ماه رمضان اگر انسان نتواند با توجه و حضورقلب نماز اول وقت و پيش از افطار بخواند و يا مهماني دارد که مايل به افطار در اول اذان است بهتر است اول افطار کند و سپس نماز بخواند.
البته در برخي موارد خواندن نماز اول وقت باطل بوده و يا به تاخير انداختن نماز واجب مي شود كه در اينجا توجه شما را به دو نمونه جلب مي نمائيم:
- در صورتي كه شرايط صحت نماز ( همچون طهارت ) در اول وقت آن فراهم نباشد، اما فراهم نمودن شرايط تا پايان وقت امكان پذير باشد، در اين صورت خواندن نماز باطل است مثلا لباس فردي نجس شده و تعويض و يا تطهير آن در اول وقت نماز امكان پذير نيست اما چنين فردي تا قبل از قضا شدن نماز مي تواند لباس خود را عوض و يا پاك نمايد كه در اين صورت تا فراهم شدن شرايط صحت نماز بايد صبر نمايد.
- اگر کار واجبي در اول وقت نماز پيشامد کند. مثلا طلبکار طلبش را درخواست کند و يا جان کسي در معرض خطر باشد و بايد در اول وقت نماز او را به دکتر رسانيد و يا نماز خواندن در اول وقت موجب شود انسان دچار آسيب و ضرر سنگيني گردد دراين صورت به تاخير انداختن نماز لازم مي باشد. با این وجود نباید فراموش کرد که به هر حال نماز اول وقت مستحب است اما نمی توان گفت در همه حالات بر همه کارها مقدم است بلکه باید مورد را بررسی کرد و میان آن کاری که با نماز اول وقت تعارض دارد و ارزش و اهمیت نماز اول وقت نسبت سنجی کرد و سپس انتخاب نمود.
■ آیا میتوان نماز والدین را برای پدر بزرگ و مادر بزرگ هم خواند؟ و آیا باید در نیت اسمهایشان را ذکر کنیم؟
پاسخ اجمالی
در برخی از منابع روایی - البته بدون آنکه صریحاً مستند به روایتی شود - نمازی تحت عنوان «نماز والدین» چنین نقل شده است:
این نماز دو رکعت است؛ در رکعت اول بعد از حمد، ده مرتبه آیه «رَبَّنَا اغْفِرْ لِی وَ لِوَالِدَیَّ وَ لِلْمُؤْمِنِ ...
■ فلسفه اينكه نماز با گفتن تكبير شروع شده و به هنگام گفتن« الله اكبر» دست ها را بالا مي آوريم چيست؟
امام رضا عليه السلام در پاسخ به اين سوال فرموده اند: حقّ تعالى ابتداء به تكبير را واجب نموده زيرا در اين جمله ابتداء نام«اللَّه» آمده و حقّ تعالى ارادهاش تعلّق گرفته كه ابتداء به نام او شود و اين مقصود در ابتداء به تسبيح (سبحان اللَّه) و تحميد (الحم ...
■ اگر این شک به وجود بیاید که قرائت امام جماعت صحیح نیست، چه حکمی دارد؟!
ملاک صحت قرائت عبارت است از رعایت قواعد زبان عربی و ادای حروف از مخارج آن به طوری است که اهل لسان آن را ادای آن حرف بدانند و نه حرف دیگر؛ رعایت نکات و محسنات تجویدی لازم نیست و درصورت شک نیز اقتدا صحیح است.
اجوبة الاستفتائات، س 589 ...
