پاسخ: بي اعتنايي به نماز و توجه نکردن و عدم رسيدگي به آن، سبب شده که نماز امري ساده، بي ارزش و پيش پا افتاده شناخته شود و گروهي آن را کاري بي فايده و عملي بي اثر در زندگي خود بدانند و حتي کار به جايي برسد که عده اي بگويند نماز چه اثري در زندگي دارد و حال آنکه هر کسي به ميزان معرفت و شناخت خود از نماز بهره می برد و چون معرفت و ايمان افراد با هم متفاوت است، نمازهاي آنها و آثار آن نمازها نيز مختلف است.
از مجموع آيات و روايات، بر مي آيد که نمازها از نظر اثرگذاري بر سه قسم است:
1- نماز بي اثر:
نمازهايي که مهر« باطل»، بر روي آنها نقش مي بندد. چه بسیار افرادی که به دلیل کوتاهی در فراگیری احکام و عدم آشنایی با احکام نماز، حتی بدون اینکه خودشان هم متوجه باشند نمازشان باطل است از همین رو بهره ای از آثار نماز نمی برند و یا آن که نماز خود را به جهت ديدن ديگران (ريا)، می خوانند و به محض دگرگون شدن شرايط و بر هم خوردن اوضاع، ديگر نه از نماز خبري است و نه از نمازگزار.
2- نماز با اثر کم يا متوسط:
عمده نمازها اينگونه است. نمازهايي که بدون خشوع و خضوع، بدون مراعات شرايط بدون رعايت آداب باطني و عرفاني و... خوانده مي شود.
3- نماز پراثر:
نمازهاي نابي که تمامی شرایط قبولی نماز در آن رعایت می شود. اين نماز بهترين وسيله براي قرب به خدا، جامع ترين مظهر عبوديت و بندگي و کاملترين نمونه شکر و سپاسگزاري است. اين نماز عامل نيرومند و مؤثري است در صلاح حال فرد و جامعه و عبادتي است که از جهت تربيت و سازندگي به راستي، بي نظير است. چنین نمازی است که انسان را به تمامی آثار و برکات نماز نائل می نماید و نمازگزار به خوبی از برکات آن بهره می برد.
بطور مسلم اگر انسان مومن به نماز خود توجه نمايد و رابطه اش را با خداي خود هر چه قدر هم که ضعيف و کم رنگ باشد، قطع ننمايد و همين ارتباط ضعيف را روز به روز تقويت نمايد تا به تدريچ به درجات عالي قرب و معرفت خداي متعال برساند نماز تاثير خود را در تمام جوانب زندگي انسان خواهد گذاشت اما به شرط اينكه:
گرت هواست که معشوق نگسلد پيوند نگاه دار سر رشته تا نگه دارد
لذا انسان با ايمان بايد بکوشد با تمرين و تصميم و اراده قوي به نمازش عمق و شور و حال ببخشد و با مراجعه به علمای دین و مطالعه کتاب هائي که درباره احکام نماز و همچنین اسرار و نکات ظريف نماز بیان گردیده و نيز مطالعه شرح حال بزرگاني که به نماز عشق مي ورزيده اند و نماز آنها نمونه اي از معراج مؤمن بوده به تدريج و کم کم بر حضور و توجه در نمازش بيفزايد و شور و نشاط خود را در حال نماز بيشتر نمايد تا از این طریق نمازی کامل و قابل قبول درگاه الهی را اقامه نموده و به دنبال آن آثارو برکات نماز را روز به روز در زندگی خود بیشتر لمس نمایند هرچند این تاثیر گذاری در دراز مدت و اندک اندک صورت پذیرد.
در پایان ذکر چند نکته ضروریست:
اول - آثار متعددي که براي عبادتي مانند نماز در روايات بيان شده به اين معنا نيست که لزوما همه آنها با هم در يک فرد ظهور مي يابد بلکه ممکن است در هر فردي متناسب با شرايط روحي و جسمي او برخي در آنها تحقق يابد و يا در فردي که آمادگي و زمينه کامل دارد همه آنها محقق شود.
دوم - تحقق آثار مادي و معنوي فراواني که در آيات و روايات براي نماز بيان شده مشروط به وجود شرايطي مثل اخلاص و توجه و حضور در نماز و مانند آن مي باشد و علاوه بر آن بايد موانع موجود بر سر راه تحقق اين آثار نيز بر طرف گردد. مثلا اگر انسان نماز شب بخواند ولي از گناهان پرهيز نداشته باشد و يا نسبت به والدينش رعايت احترام را نکند و يا به حق الناس بي توجه باشد بدون شک اين آثار زمينه تحقق و تبلور پيدا نمي کند و يا در حد ضعيفي که قابل احساس و درک نيست ظاهر مي گردد.
سوم - گاهي ظاهر نشدن آثار لطف خداوند است و خداوند مي خواهد که بنده اش هميشه در خانه او بيايد و با او سخن بگويد و نجوا کند و اگر اين آثار را زود و سريع به بنده نماز شب خوان بدهد دچار غرور و خود بيني مي شود و اين غرور و عجب مانع رسيدن او به مقامات و درجات بالاتر و عالي تر گردد. پس در واقع اين لطف مخفي خداوند در حق بنده اش مي باشد.