■ کیفیت نماز توابین چگونه است؟
پاسخ: از نظر اسلام یکی از واجبات، توبه از گناه است. خداوند متعال در قرآن کریم مردم را به توبه امر کرده است و می فرماید: "اى کسانى که ایمان آوردهاید بسوى خدا توبه کنید، توبهاى خالص، امید است (با این کار) پروردگارتان گناهانتان را ببخشد و ..."[1] بنا براین در مواردی که انسان مرتکب کار حرامی شده باشد لازم است که فوراً توبه کند. در روایات برای توبه آدابی بیان شده است. معصوم (ع) می فرماید: هر بنده ای که مرتکب گناه شود اگر بعد از گناه غسل کند و دو رکعت نماز به جا آورد و استغفار (توبه)کند خداوند او را می بخشد و حق او بر خداوند است که توبه او را بپذیرد، زیرا خداوند فرموده است کسی که مرتکب کار بد یا ظلمی شود و پس از آن توبه کند خدا را بخشنده و مهربان خواهد یافت. "[2] بنا بر این یکی از آداب توبه خواندن دو رکعت نماز است که قبل از توبه خوانده می شود.
در روایت دیگری آمده است که امام صادق (ع) فرمود: "کسی که چهار رکعت نماز بخواند و در هر رکعت پنجاه بار سوره توحید را بخواند قبل از این که از نماز خارج شود توبه اش پذیرفته خواهد شد."[3] شاید مراد از نماز توابین، یکی از این دو نماز (دو رکعت یا چهار رکعت نماز قبل از توبه) است؛ زیرا در روایات غیر از این نماز، نماز دیگری را به عنوان نماز توابین نیافتیم.
البته برخی از عرفا در توصیه هایشان گفته اند: نماز اهل انابه و توبه هشت رکعت هنگام زوال است.[4]
[1] تحریم، 8:" یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا تُوبُوا إِلَى اللَّهِ تَوْبَةً نَصُوحاً عَسى رَبُّکُمْ أَنْ یُکَفِّرَ عَنْکُمْ سَیِّئاتِکُمْ وَ..."
[2] وسائلالشیعة ج : 16 ص : 79، حدیث 21032، الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ الدَّیْلَمِیُّ فِی الْإِرْشَادِ قَالَ قَالَ ع مَا مِنْ عَبْدٍ أَذْنَبَ ذَنْباً فَقَامَ فَتَطَهَّرَ وَ صَلَّى رَکْعَتَیْنِ وَ اسْتَغْفَرَ اللَّهَ إِلَّا غُفِرَ لَهُ وَ کَانَ حَقّاً عَلَى اللَّهِ أَنْ یَقْبَلَهُ لِأَنَّهُ سُبْحَانَهُ قَالَ وَ مَنْ یَعْمَلْ سُوءاً أَوْ یَظْلِمْ نَفْسَهُ ثُمَّ یَسْتَغْفِرِ اللَّهَ یَجِدِ اللَّهَ غَفُوراً رَحِیماً.
[3] التهذیب 3: 188 الحدیث 427، الوسائل 5: 245 الباب 13 من أبواب بقیّة الصلوات المندوبة الحدیث 1. ، عن عبد اللَّه بن سنان، عن أبی عبد اللَّه علیه السّلام قال: «من صلّى أربع رکعات یقرأ فی کلّ رکعة قل هو اللَّه أحد خمسین مرّة، لم ینفتل و بینه و بین اللَّه ذنب»
[4] بر گرفته از توصیه های اخلاقی حضرت آیت ا...سید علی قاضی
■ دلیل فقهی تخییر بین تلاوت «سوره حمد» و یا ذکر «تسبیحات اربعه» در رکعتهای سوم و چهارم نماز، و نیز دلیل فقهی آهستهخواندن آنها چیست؟
نمازگزار در رکعت سوم و چهارم نماز، میتواند یک بار سورۀ حمد یا سه مرتبه تسبیحات اربعه بخواند، و اگر یک مرتبه هم تسبیحات اربعه گفته شود، کافى است.[1] در هر حال، حمد یا تسبیحات باید آهسته خوانده شوند.[2] درباره دلیل این دو حکم باید گفت:
الف) تخییر بین ...
■ در صورتی که همسرمان نماز نخواند و روزه نگیرد، چه کار باید کرد؟ و آیا زندگی با چنین فردی اشکال دارد؟
نماز نخواندن افراد به دو صورت متصور است:
گاهی وجوب نماز را منكر است و یا اینكه می داند نماز از ضروریات دین است. منكر ضروری دین كافر است و مشرك. چنین فردی شایستگی همسری ندارد.
اما اگر كسی با اینكه معترف به وجوب نماز است، سستی و كاهلی می كند و نما ...
■ به چه نمازي، نماز خاشعانه و با حضور قلب گفته مي شود؟ اگر کسی نماز را بدون حضور قلب بخواند اشکال دارد؟
از مهمترين توصيه هاي معصومين عليهم السلام براي نماز اين است كه نماز با حضور قلب و خشوع كامل اقامه گردد.
رسول خدا - صلي الله عليه وآله – در اهميت خشوع در نماز فرموده اند:« تُكْتَبُ الصَّلَاةُ عَلَى أَرْبَعَةِ أَسْهُمٍ سَهْمٌ مِنْهَا إِسْبَاغُ الْوُضُ ...